Afrika’nın IŞİD’i: Boko Haram

Kelime anlamı “batılı eğitim haram” demek olan Boko Haram, 2002 yılında Nijerya’nın Borno eyaletinde Muhammed Yusuf tarafından Nijerya’ya şeriat getirmek amacıyla kurulan şeriat radikal İslamcı silahlı örgüt. Nijerya’daki İslami Hareket liderlerinden biri olan İbrahim Zakzaki, Boko Haram’ın Taliban ve El-Kaide ile ilişki içerisinde olan bir örgüt olduğunu ifade ederken, örgüt, kendini IŞİD’in müttefiki olarak tanımlıyor.

Resmi adı “Peygamberin öğretilerini ve cihadı yayma cemiyeti” anlamına gelen “Jama’atu Ahlis Sunna Lidda’awati wal-Jihad” olan Boko Haram, 2014 yılında kontrolündeki bölgelerde halifelik ilan etti.

Toplu saldırılarla katliamlar gerçekleştirdiği köy ve kasabalarda kadın ve kız çocuklarını kaçıran örgüt erkekleri ve oğlan çocuklarını da savaşçı olarak elinde tutuyor.

Boko Haram ile ilgili vocotiv.com isimli ABD merkezli haber sitesinden Allee Manning’in 20 Kasım tarihli makalesinin Türkçe çevirisini Manifesto okurları ile paylaşıyoruz.

Rakamlara göre Boko Haram IŞİD’den daha ölümcül

2014 yılında Boko Haram 6.644 kişiyi öldürdü

IŞİD’in Beyrut’ta 43, Paris’te 129 kişiyi öldürmesinin hemen ertesinde Salı günü Nijerya’nın iki şehrinde Boko Haram ile bağlantılı olduğu iddia edilen iki bombalamada, en az 49 kişi öldürüldü, yaklaşık 130 kişi de yaralandı. Manşetlere yansımasa da, bu örgütün eylemleri IŞİD’in Ortadoğu merkezli katliamlarından çok daha ölümcül. Bu hikâyeyi yayınladığımız sırada bile Mali’nin başkenti Bamako’daki Radisson Blu Hotel’e yapılan saldırıyı Boko Haram’ın mı yoksa Ansar Al-Din’in mi üstleneceği belirsizliğini koruyordu.

Barış ve Ekonomi Enstitüsü’nün yeni Küresel Terörizm endeksine göre Nijeryalı terörist örgüt, 2014 yılında Nijerya, Çad ve Kamerun’da gerçekleştirdiği çeşitli saldırılarda 6.644 kişiyi öldürerek IŞİD’in en ölümcül terörist örgüt olma namını gölgede bıraktı. Mart ayında müttefik olduklarını açıklayan iki terörist örgüt, geçen yılki terör saldırılarında katledilenlerin yarısından fazlasının ölümünden sorumludur.

2014 yılında Boko Haram’ın yükselişinin arkasındaki tüyler ürpertici sayılar;

IŞİD’in öldürdüğünden 571 fazla insan öldürdü

IŞİD, Boko Haram’ın 2014 yılında öldürdüğünden daha fazla hayata son verdiğini iddia etse de sivillerin hayatı söz konusu olduğunda IŞİD’in eylemleri sonucu katledilenler savaş alanlarında ölenler. Boko Haram’ın katliamlarında hayatını kaybedenlerin sayısı sadece Nijerya’da gerçekleştirdiği terörist saldırılarda IŞİD’in beş ülkede öldürdüğünden 45 kişi fazla.

Yılın en ölümcül saldırısında 315 kişiyi öldürdü

Mayıs ayında Boko Haram üyelerinin Gomoru Ngala kentindeki bir pazar yerine ateşli silah ve patlayıcılarla yaptıkları saldırıda 315 kişi öldü. Bu katliam IŞİD’in Irak’ta gerçekleştirdiği iki büyük saldırıdan sonra, 2014’te gerçekleşen en ölümcül saldırı olarak kayıtlara geçti.

Nijerya’da terör bağlantılı ölümlerin %81’inden sorumlu

Nijerya, Irak ve Afganistan’dan sonra terörizmden en çok etkilenen üçüncü ülke. Ülkede önceki yıla göre terörün öldürdüğü insan sayısı %300 artarken dünya çapında terör kaynaklı ölümlerin %23’ü burada gerçekleşti. Bölgede güçlenen bir diğer terörist örgüt de ülkedeki 1.229 ölümden sorumlu olan Fulani militanları, El-Şebap’ı geçerek dünyadaki en tehlikeli dördüncü örgüt oldu. Boko Haram her saldırıda ortalama 15 kişi öldürürken Fulani militanlarının katlettiği insan sayısı ortalama 8 kişi. Bu iki örgütün eşi görülmemiş yükselişinin ardından Nijerya’da ülke içinde göç etmek zorunda kalan insanların sayısı, BM Mülteciler Yüksek Komiserliği verilerine göre 2.2 milyona ulaştı.

107 Bombalama Eylemi

Boko Haram 2014’te, önceki yıllara göre daha fazla bombalama eylemi gerçekleştirirken, çoğunlukla kamuya açık yerlerde gerçekleştirilen bu eylemlerde toplam 1.470 kişi öldürüldü. 2013 yılında örgüt 35 bombalı eylem gerçekleştirdi. 2010 yılı sonrasında bombalama eylemlerine başlayan Boko Haram’ın katliamlarındaki ölümlerin yüzde 63’ü, örgütün tercih ettiği makineli tüfeklerle gerçekleştirildi.

Önceki yıla göre ölü sayısında %316 artış

2014 yılında Nijerya Boko Haram’la ilişkili terör bağlantılı ölümlerde %300’den fazla artış görüldü. Bu artış bütün ülkelerle kıyaslandığında, tarih boyunca, terör kaynaklı ölümlerde yıllık artışın en yüksek olduğu oran. Uluslararası Af Örgütü’nün tahminlerine göre Boko Haram bugüne kadar toplam 17.000’den fazla insanı öldürdü.