HDP’nin ‘yenileri’ de başkanlık sistemini tartışıyor

Halkların Demokratik Partisi Sözcüsü ve eski Mazlum-Der Genel Başkanı Ayhan Bilgen’in “başkanlığı tartışmayız, şunu asla tartışmayız gibi yaklaşımların demokratik bir anayasa süreciyle bağdaşmayacağı” sözlerinin ardından 7 Haziran seçimlerinden önce HDP’ye katılan Dengir Mir Mehmet Fırat ve Celal Doğan’dan başkanlık sistemini tartışmaya başladı.

AKP’nin kurucularından, HDP Mersin Milletvekili Dengir Mir Mehmet Fırat, başkanlık sistemine itirazları olmadığını, karşı çıktıklarının ‘Türk tipi başkanlık sistemi’ olduğunu, Amerikan tipi başkanlık sistemini ise destekleyebileceklerini söylerken Eski CHP’li, HDP İstanbul Milletvekili Celal Doğan da, ”Saddam usulü bir başkanlık usulünü kabullenemeyiz. Çünkü orada demokrasi yok. Amerika, Meksika tipi bir öneri gelirse de referanduma da gitmeden Genel Kurul’da kabul ederiz. Bir çekincemiz yok” dedi.

Bilgen düzeltmeye çalışırken Fırat ve Doğan’dan yeni açıklamalar geldi

Halkların Demokratik Partisi Sözcüsü ve eski Mazlum-Der Genel Başkanı Ayhan Bilgen’in kamuoyunda tartışılan sözlerini düzeltmek için twitter üzerinden açıklamalar da bulundu. Bilgen, başkanlık sistemine karşı çıkacaklarını ama tartışmaktan çekinmediklerini ve kendilerine güvendiklerini söyledi.

Bilgen bunları söylerken Bilgen’in açıklamasının basına yansımasından önce dün BBC Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Mersin Milletvekili Dengir Mir Mehmet Fırat ise başkanlık sistemine parti olarak itirazlarının olmadığını söylediği ortaya çıktı.

Fırat, “Biz, Türk usulü başkanlık sistemine karşıyız. Başkanlık sistemi de bir anayasal tercihtir. Oturursunuz başkanlık mı, yarı başkanlık mı, parlamenter sistem mi bunları tartışırsınız. Ülke için hangi yönetim uygunsa bunu kabul edersiniz” dediği aktarıldı.

Fırat: Başkanlık sistemiyle Kürt Sorunu da çözülebilir

“Kabul edebileceğiniz bir başkanlık sistemi var mı?” şeklindeki soruyu HDP’li Fırat, “Var. Amerika ya da Meksika örneği. Bunu tasvip eder, içten destekleriz. Kuvvetlerin birbirini denetleme mekanizmalarının olduğu bir sistemi memnuniyetle destekleriz. Tartışabiliriz, konuşabiliriz ve Türkiye için de faydalı görülüyorsa ki görülebilir, onu tercih ederiz. Amerikan tipi bir başkanlık sisteminde bir mutabakat sağlanıyorsa bizim bir itirazımız yok. Çünkü şu andaki Cumhurbaşkanımızın yetkileri, Obama’nın yetkilerinden fazla. Enteresan olan o” diye yanıtladı.

Fırat’a göre, bu tür bir başkanlık sistemiyle Kürt Sorunu da çözülebilir. Gerçek anlamda bir başkanlık sisteminin tartışılabileceğini ve kabullenebileceklerini söyleyen Fırat “Amerika, Meksika tipi bir öneri gelirse de referanduma da gitmeden Genel Kurul’da kabul ederiz. Bir çekincemiz yok.” dedi.

Doğan: ‘İstenilen başkanlık tartışılmalı’

Öte yandan HDP İstanbul Milletvekili Celal Doğan da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın dillendirdiği Türk tipi başkanlık sistemini “ucube” olarak nitelerken “Başkanlık sistemi, demokrasinin içerisinde bir sistem. Buna itirazım yok ama nasıl bir başkanlık isteniyor bunun tartışılması gerekir” dedi.

Kürt sorunun çözümü önerisinin ise bu bağlamda tartışılmasının şart olmadığını ifade eden HDP’li Doğan ve şunları söyledi: “O, demokratik bir anlayış değil. O şarta bağlı olarak ‘Sen, bana bunu verdin; ben, sana bunu verdim’ şekliyle bir rejime gidilirse zaten ahlaki değildir.”

Bu tartışmanın daha çok süreceği görülüyor. Ancak 1 Kasım seçimlerinden sonra Meclis’teki partilerin yeni anayasa ve başkanlık sistemi tartışmalarına bu kadar hızlı ve kolayca başlamasının mutlaka sorgulanması gerekiyor.