İş cinayetlerinde tepe noktası: En az 177 işçi Eylül ayında hayatını yitirdi

İş cinayetleri ekonominin “olağan” unsuru haline gelirken, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG-M)’nin yayınladığı son rapor durumun vehametini ortaya serdi. İSİG-M’nin raporuna göre Eylül ayında en az 177 işçi hayatını yitirirken, bu yılın Eylül ayında meclisin faaliyet gösterdiği 2012 yılından bu yana kayıt altına alınan en yüksek ölüm sayısına ulaşıldı. Meclisin raporu göre tarım, inşaat ve taşımacılık sektörlerinde iş cinayetleri iş sürecinin olağan bir parçası olduğunu gösteriyor. Eylül ayı aynı zamanda bu yılın en çok iş cinayetinin yaşandığı ay olarak kaydedildi.

Kaynak: İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi, Eylül 2015 Raporu

İŞ CİNAYETLERİNİN BİLİNDİK ADRESİ: “TİT”

Rapora göre iş cinayetlerinin sektörlere göre ayrıştırmasında tarım-orman emekçileri ilk sırada yer aldı. Eylül ayında tarım/orman işkolunda 49 işçi hayatını yitirirken, inşaat işkolunda 40, taşımacılık işkolunda ise 23 işçi yaşamını yitirdi. Sık sık iş cinayetlerinin yaşandığı madencilik işkolunda da 10 işçi yaşamını yitirdi.

İş cinayetlerinin nedenlerine göre de sıralandığı raporda, iş cinayetlerinin nedenleri arasında trafik ve servis kazaları başı çekti. İş sürecinin bir parçası olarak değerlendirilmesi gereken taşıma faaliyeti esnasında 67 işçi yaşamını yitirdi. Ezilme ve göçük nedeniyle 25 ve yüksekten düşme nedeniyle de 19 işçi yaşamını yitirdi.

Trafik ve servis kazalarının yüksekliği aynı zamanda kadın işçilerin daha fazla iş cinayetine kurban gitmesine neden oldu. Aylara göre değerlendirildiği iş cinayetlerinde oransal olarak en fazla kadının öldüğü ay Eylül ayı olarak kaydedildi. Eylül ayında 10 kadın işçi yaşamını yitirirken, bu durumda mevsimlik tarım işçilerinin hareketliliği rol oynadı. Mevsimlik tarım işçilerinin üst üste ve çok zor koşullarda çalışma ortamlarına götürüldüğü bilinirken, tarım sektöründe sömürü oranlarının yüksekliği mevsimlik tarım işçileri sayesinde sağlanıyor.

Göçmen ve çocuk işçiler de Eylül ayında iş cinayetlerine kurban gitti. Bu ay 9 çocuk işçi yaşamını yitirirken, gene 9 göçmen işçi de iş cinayetlerinde hayatını yitirdi. Göçmen işçilerin çoğunluğunu Suriye uyrukluların oluşturması da dikkat çekti. Özellikle tarım, inşaat ve tekstil sektöründe Suriyeliler “köle emek” olarak kullanılırken, AKP ve sermayenin bu konuda “uyum” göstermesi dikkatler kaçmıyor.

İŞ CİNAYETLERİNİN ARKASINDAKİ NEDEN: “ÖRGÜTSÜZLÜK”

İSİG-M raporda iş cinayetlerine karşı yapılması gerekenleri de ifade etti. İş yerlerinde iş güvenliği kurullarının en az yarısının işçilerden oluşması gerektiğinin savunulduğu raporda, aynı zamanda güvencesiz çalışma biçimlerine karşı güvenceli çalışma ortamının sağlanması gerekildiğine dikkat çekildi. Raporda iş cinayetlerinin sorumlusu siyasilerin, patronların ve bürokratların yargılanması gerektiğine işaret edilirken, sendikal örgütlülüğün ve insanca yaşama koşullarının sağlanmasının da iş cinayetlerinin engellenmesi için gerekli olduğu savunuldu.

İş cinayetleri özellikle Soma katliamının ardından kamuoyunun gündemine yoğun bir biçimde girerken, uzmanlar cinayetlerin arkasındaki nedenlerin iş sürecinin parçalı, güvencesiz ve daha fazla sömürüye dayalı hale getirilmesine dayandığını belirtiyor. Özellikle Türkiye, Pakistan, Bangladeş, Hindistan ve Çin gibi neo-liberal “büyüme” politikalarının revaçta olduğu ülkelerde iş cinayetlerinin yüksek seyirde devam ettiği gözlemlenirken, sermayenin rekabete karşı iş sürecini hızlandırması iş cinayetlerinin hızla devam etmesine neden oluyor.

AKP’nin iktidar olduğu 13 yılda 16 bine yakın işçi iş cinayetlerinde hayatını yitirirken, bu yılın başından bu yana en az 1317 işçi yaşamını yitirdi.