ANALİZ | ABD Başkan Yardımcısı Türkiye’ye neden geliyor?

ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden’in 23 Ocak’ta Türkiye’ye geleceği belirtildi. İsviçre’nin Davos kentinde 17 Ocak haftasında Dünya Ekonomik Forumu’na katılacak olan Biden, ani bir kararla Türkiye’yi de ziyaret edecek.

Tayyip Erdoğan, Ahmet Davutoğlu ve çeşitli hükümet yetkilileriyle görüşeceği belirtilen ABD Başkan Yardımcısı’nın gündeminde IŞİD’le savaş, sınır kontrolü ve Türkiye’nin Irak’ta bulunan askeri gücü olduğu tahmin ediliyor.

Obama yönetimi uzun süredir AKP hükümetinin IŞİD’le mücadeleye daha fazla ağırlık vermesini ve sınırlarını örgütün silah ve militan geçişine kapatmasını istiyor.

Biden, 10 Aralık’ta Davutoğlu’nu arayarak Bağdat Yönetimi’nin onayı alınmadan Musul’da sayısı artırılan Türk askerlerinden dolayı duyulan rahatsızlığı dile getirmiş ve askerlerin derhal çekilmesi gerektiğini bildirmişti.

Suriye’nin kuzeyinde süren çatışmalarda, Suriye Ordusu geçtiğimiz haftalarda, Halep’in 20 km kuzeyindeki Zahraa’yı alarak, Halep’te savaşan “ılımlı” muhaliflerin önemli bir lojistik kapısını ele geçirdi. Dün de Halep’in Azez kenti yakınlarındaki Tanab köyününün YPG öncülüğündeki ABD destekli Suriye Demokratik Güçleri (SDG) tarafından ele geçirilmesiyle birlikte, AKP’nin “kırmızı çizgilerinin” gündeme gelebilecek olması Biden’in ziyaretindeki bir diğer olası başlık.

Sınır güvenliği IŞİD-Türkiye petrol ticaretine engel değil

Öte yandan Karkamış’ın hemen karşısında bulunan Cerablus’taki “terör tehdidi” nedeniyle, Suriye sınırındaki güvenlik tedbirleri kapsamında Aralık ayı başında Fırat Nehri’nin çevresinde Suriye sınırı boyunca 4 metre yüksekliğinde beton duvar örülmesine başlanırken IŞİD’in gelirinin önemli ölçüde dayandığı kaçak petrol ticaretine karşı sınır güvenliğinin Suriye ile sınırlı olmadığı birçok raporda açıklanıyor.

En son, Rusya istihbaratı 25 Aralık günü Irak-Türkiye sınırında 12 bin civarında petrol tankerini tespit ettiğini açıklamış, Zaho ve çevresinde, sınırın her iki tarafında 11,775 tanker bulunduğunu bildirmişti.

Rus askeri yetkilileri tarafından uydu verilerine dayanarak, petrol yüklü tankerlerin Türkiye-Suriye sınırını geçmeye devam ettiği, ancak kuzey ve batı güzergâhlarındaki tanker sayısının azaldığı, Suriye’nin IŞİD kontrolündeki Deyr el Zor bölgesinden petrol yüklenen tankerlerin Zaho ve Musul istikametinden Irak sınırına doğru yol aldığı ve güzergâhın Türkiye’de sonlandığı belirtilmişti.

Erdoğan takibe alınan müttefikler arasında

Wall Street Journal’da (WSJ) yayınlanan bir haberde de, geçtiğimiz günlerde Obama yönetimince, ABD Ulusal Güvenlik Ajansı’na verilen dinlemeye alınanlardan muaf tutulacak NATO müttefiki ülke liderleri listesine Tayyip Erdoğan’ın dâhil edilmediği belirtilerek, “Beyaz Saray bazı müttefikleri yakın izlemede tutmaya karar verdi” ifadeleri yer aldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Salı günü gerçekleştirilen basın toplantısında Bakanlık Sözcüsü Mark Toner konuya ilişkin Türkiye ile ilgili gelen bir soruyu yanıtsız bırakarak Türkiye’nin, ABD’nin izlemeyeceğine dair güvence verdiği liderler listesinin dışında tutulup tutulmadığına dair bir açıklama yapmadı.

Biden’in yapacağı Türkiye ziyareti, ayrıca Rusya ve ABD arasında artan gerilimin karşılıklı hava savunma sistemlerini güçlendirmesiyle sürdüğü ve NATO’nun Türkiye hava sahasını tamamen kontrolüne aldığı bir dönemde gerçekleşecek.