Çin Halk Cumhuriyeti Ortadoğu’ya açılıyor

Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkanı Xi Jinping 4 günlük Ortadoğu gezisinin ilk durağı olan Suudi Arabistan’ı Salı günü ziyaret etti.

7 yıl aradan sonra ilk kez bir Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkanı Suudi Arabistan’ı ziyaret ederken, Xi’nin de Devlet Başkanı olduktan sonra ziyaret ettiği ilk Arap ülkesi oldu. 2016 yılı ise Çin ile Arap ülkelerinin diplomatik ilişkilerinin 60. yılı.

Salı günü Riyad’da Kral Salman ile görüşen Xi, bölgedeki bağlarını stratejik ittifaklarla güçlendirmek istiyor.

Xi’nin, Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi ile yaptığı görüşme sonrası geniş kapsamlı serbest ticaret konusunda anlaşmaya vardığı bildirildi. Görüşmelerin ikincisi Şubat ayının ikinci yarısında gerçekleşecek.

Çarşamba günü Suudi Arabistan ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin yayınladığı ortak açıklamada iki ülke Yemen’in birliğini ve bağımsızlığını desteklediği açıkladı. Açıklama, Xi’nin Salı günü Riyad’da Suudi Kralı  Salman bin Abdulaziz’i ziyaretinin ardından Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapıldı.

Xi, Yemen’de hükümetin desteklenmesine ilişkin Suudi Arabistan ile ortak çalışma yürütülmesi için Kral Salman’a görüşlerini bildirdi. Çin dışişleri sözcüsü Hong Lei Yemen’deki hükümetin meşru olduğunu belirtirken, ülkede bir an önce istikrarın oluşması gerektiğinin altını çizdi.

Çin’in Yemen konusunda Suudi Arabistan’ın yanında olup olmadığı ve İran’la ilişkileri riske atıp atmadığına ilişkin bir soruya cevap veren Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Hong Lei Çin’in her zaman Yemen halkının çıkarlarını ve Ortadoğu’da barışı gözeterek davrandığını, barış görüşmelerini desteklediğini söylerken “Umarız Yemen’deki çatışmalar en kısa sürede sona erer ve ülkeyi istikrara kavuşturacak bir mutabakata varılır” dedi.

Bölgenin petrolüne dayanan Çin, Ortadoğu diplomasisinde öne çıkmayarak, bu alanı BM Güvenlik Konseyi’nin diğer dört daimi üyesi olan ABD, Rusya, İngiltere ve Fransa’ya bırakmış görünüyor.

Ancak buna rağmen son zamanlarda özellikle Suriye konusunda daha fazla müdahil olmaya çalışan ülke, geçtiğimiz günlerde Suriye Dışişleri Bakanı ve muhalefet temsilcilerine ev sahipliği yapmıştı.

Çin’in Ortadoğu hamlesi henüz ABD ve Rusya kadar belirgin olmasa da önümüzdeki aylarda bölgede Çin etkisinin artacağını söylemek mümkün. Xi’in bu ziyareti ekonomik ilişkilerle sınırlı görünse de Çin’in bölgede siyasi müdahaleler yapabilecek bir düzeye ulaşma arzusu ve gidişatı kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirme isteği göz ardı edilmemeli.

Xi’nin Ortadoğu ziyareti İran ve Mısır’da yürüteceği temaslarla devam ediyor.

Çin’in en fazla petrol ithalatı yaptığı ülke Suudi Arabistan

Çin Halk Cumhuriyeti petrol ithalatının %51.2’sini Ortadoğu ülkelerinden yaparken en fazla petrol ithalatı yaptığı ülke olan Suudi Arabistan, aynı zamanda Batı Asya ve Afrika ülkeleri içerisinde Çin’in en büyük ticari ortağı.

2013 yılında Çin Suudi Arabistan’ın en büyük ticari ortağı konumuna gelirken Suudi petrol devi Saudi Aramco ile Çin Halk Cumhuriyeti’nin petrol şirketi Sinopec, Suudi Arabistan Haber Ajansı’na (SPA) göre 1 ile 1.5 milyar dolarlık anlaşmaya imza attı.

1990’dan 2014’e kadar iki ülke arasındaki ticaret hacmi 230 kat artarak 69.1 milyar dolara ulaştı.

http://gazetemanifesto.com/2016/01/17/cin-den-ortadogu-hamlesi/