Fırıncılar birleşin, ruhsat alın

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Faruk Çelik’in, “Ekmek 61 kuruş olmalı” sözlerinin ardından ekmek fiyatı tartışması yeniden alevlendi. Bakan Çelik, “1.25 liralık ekmekte zammın izaha ihtiyacı var” açıklaması yaparken, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, fırıncıların maliyetini yükselten fırın sayısındaki artış ile satılmayan ekmekler konusunu da gündeme getiriyor.

Sektör fırın sayısının 15 bin kişiye 1 fırın düşecek şekilde sınırlandırılmasını önerirken, bakanlık bu öneriyi de incelemeye aldı. Çok sayıda ruhsatsız ekmek üretim ve satış noktası olduğuna dikkat çekilirken, ruhsatı olmayan yerlerin ekmek satışı yapmasının önlenmesine dair de düzenleme yapılması gündemde. Halen tekel ürünlerinde olduğu gibi ekmek satış ruhsatı sisteminin başlaması da olasılıklar arasında. En büyük şikâyet konularından biri ise, ekmek satışının bakkal, tekel, büfe, gibi her yerde yapılıyor olması.

Yetkililer, geçmişte de ekmek satışının ruhsatla yapıldığına dikkat çekerken, bakanlık, çok fazla sayıda fırın ruhsatı veren belediyeleri de sürece dahil ederek belediyelerin ruhsat vermesini zorlaştırmasını talep edilecek. Öte yandan bakanlık, irili ufaklı çok sayıda fırının birleşerek daha verimli çalışacakları bir birleşme ve teşvik modeli de gündeme getiriyor. Bakanlığın yaptığı hesaba göre, bir fırıncı günde 10 bin ekmek üretirse, ekmek başına 0.48 kuruş kârla kendini çevirebiliyor. Bu durumda da 250 gram ekmek 61 kuruşa satılabilecek.

Ekmek fiyatının tartışması, Bakan Çelik’in Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin 250 gramını 62 kuruştan sattığı ekmek örneği ile başlarken, Bursa Ekmek ve Besin A.Ş. Genel Müdürü Mustafa Bektaş, ekmek maliyetleri hakkında bilgi verdi. Bektaş, 400 gram ekmeği 1 liraya, 250 gram ekmeği de 62 kuruşa sattıklarını söyledi. Bektaş, “1 liraya sattığımız ekmeğin maliyeti 91 kuruş. Bunun üzerinden 9 kuruş kâr ediyoruz. Az bir kâr değil. Aslında bizim de üzerimizde maliyetlerden dolayı zam baskısı oluştu. Bir hafta önce fiyatı artırdık. Ondan önce 90 kuruşa satıyorduk ve şirket içinde maliyeti 6-7 ay sübvanse ettik” dedi.

Bektaş, 1 kilo ekmeği kendilerinin 2.5 lira, piyasanın ise 4 liradan sattığını ifade etti.

Bursa Fırıncılar Odası Başkanı Adnan Yılmaz Bakan Çelik’in Bursa örneğine itiraz ederek şöyle konuştu: “Biz 250 gram ekmeği 1 liraya satıyoruz. Kârımız da yüzde 15. Ben, mahalle fırınlarının temsilcisiyim. Korsan ve kaçak fırınlar nedeniyle birim maliyet bizde yüksek. Birim maliyetler, 10 bin ekmek yapınca farklı, 2 bin ekmekte farklı. Halk ekmek ile karşılaştırma yapmak doğru değil. Onlar günde 280 bin ekmek yapıyor. 250 grama çevirince 400 bin ekmek yapıyor. Maliyetler farklı. Mahalle fırını ile kıyaslanamaz. Onlar 60 bin çuval un alıyor, biz 320 çuval. Bakan beyin dediği maliyetlerle mahalle fırını satış yapamaz. Elmayla armut toplanamaz.”

Fırıncılar Federasyonu Başkanı Halil İbrahim Balcı Bursa’nın büyük gramajlı ekmek sattığını, bu nedenle maliyetinin düşük olduğunu öne sürdü. Balcı, Bursa Belediyesi’nin ekmeği 400 gram olarak büyük boy sattığına dikkat çekerek “Ekmeği büyük sattığı için avantajlı duruma geçiyor. Ekmekte pişirme payı denen şey var. 310 gram ekmek fırınlarsın, su kaybından dolayı 250 grama düşer. Ancak büyük ekmekte aynı gramajda çıkıyor” iddiasında bulundu.