Hakan Fidan’ın Erdoğan’a neden haber veremediği belli oldu

MİT Müsteşarı Hakan Fidan’ın 15 Temmuz darbe girişiminin haberini Cumhurbaşkanı Erdoğan ve hükümete geç verdiği ile ilgili tartışmalar sürüyor.

Milliyet yazarı Serpil Çevikcan, bugünkü yazısında darbe girişiminden saat 16:00 haberi olan MİT’in bu bilgiyi neden Cumhurbaşkanı ve Başbakan’a bildirmediği gibi karanlık noktalara cevap aradı. Çevikcan,MİT Müsteşarı Fidan’ın, Marmaris’te otelde dinlenen Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın koruma müdürü Muhsin Köse’yi bizzat aradığını, “Karadan, havadan ya da denizden gelebilecek bir tehdide karşı önlemleriniz var mı?” diye sorduğunu ancak o sırada tam teyit alamadığı için “Bir darbe girişimi başladı” diyemediğini yazdı.

İşte o yazı:

Son 48 saatin en kritik sorusu; “MİT Müsteşarlığı madem darbe istihbaratını saat 16.00’da aldı, bunun Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a bildirilmesi neden saat 20.00’yi buldu?”

MİT Müsteşarlığı’nın geç kaldığından, istihbaratın ulaştırıldığı Genelkurmay Başkanlığı karargâhında karanlık noktaların olduğuna varıncaya kadar pek çok spekülasyon yapılıyor.

Teyidin kesinleşmesi beklendi

MİT’ten bu spekülasyonlara karşı verilen yanıtın özeti istihbaratın teyidinin kesinleşmesinin beklendiği yönünde.

Kamuoyuna yansıyan bu özet gerekçenin göz ardı edilmemesi gereken detayları var.

Bu konuda doğrudan kaynaklardan aldığım bilgileri şöyle aktarabilirim:

Fidan saat 16.00’da Akar’la konuştu

Kaynaklar, teşkilatın elde ettiği istihbaratların “istihbarat çarkı” denilen bir sistemle analiz edildiğini, bu çerçevede önce iddianın kaynağına gidilerek bilginin doğru olup olmadığının teyit edildiğini belirtti. Nitekim MİT Müsteşarı Hakan Fidan’ın 16.00’da Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar’ı telefonla bilgilendirdiği, 16.30’da MİT Müsteşar Yardımcısı’nın Genelkurmay 2. Başkanı Orgeneral Yaşar Güler’le karargâhta görüştüğü, 18.00’de Fidan’ın karargaha giderek Akar’la bizzat görüştüğü kamuoyuna yansıdı.

Koruma Müdürü’ne ‘Önlemin var mı?’ telefonu

Bu temaslar sonrasında iki karar alınıyor. Bunlardan biri, hareketlilik olduğuna yönelik istihbaratların geldiği Kara Havacılık Okulu’na Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı Orgeneral İhsan Uyar’ın Genelkurmay Başkanı Akar’ın talimatıyla gönderilmesi, ikincisi ise Genelkurmay Başkanı’nın hava sahasının kapatılması, askeri uçakların havalanmaması, birlik hareketlerinin ve tank hareketlerinin yasaklanması konusunda emir yayınlaması.

‘Darbe girişimi oluyor bilgisini veremedi’

MİT, bilgilerin teyidi konusunda Uyar’ın Kara Havacılık Okulu’ndan bilgi almasını bekliyor. Buna karşılık Kara Havacılık Okulu’ndaki hareketlilikle uç veren darbe girişimine ilişkin teyit bir türlü gelmiyor. Teyidin gelmemesinde komutanların en yakınındaki isimlerin darbeciler arasında bulunmasının da etkisi var. MİT, bu kesin teyidi alamadığı için Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Başbakan Binali Yıldırım’a “Darbe girişimi oluyor” bilgisini veremiyor. İstihbarat kaynakları dün bu konuda, “Biz teyit etmek zorundayız, teyit etmeden bilgi veremeyiz” ifadesini kullandı.

Sızma endişesi

MİT teyit beklerken Genelkurmay karargahı koridorlarında darbecilerin hareketliliği yoğunlaşıyor ve MİT Müsteşarı Hakan Fidan’ın 18.00’de karargahta olması darbeciler tarafından “sızma” endişesine yol açıyor. Bu durum darbenin öne çekilmesinde etkili oluyor.

Hakan Fidan bizzat aradı

İstihbarat tam olarak teyit edilememesine rağmen MİT Müsteşarı Fidan, Marmaris’te otelde dinlenen Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın koruma müdürü Muhsin Köse’yi bizzat arıyor. Fidan, “Karadan, havadan ya da denizden gelebilecek bir tehdide karşı önlemleriniz var mı?” diye soruyor ancak o sırada tam teyit alamadığı için “Bir darbe girişimi başladı” diyemiyor. Fidan, ihtiyaten yaptığı bu uyarıya karşılık, “Önlemlerimiz var” yanıtını alıyor. Bu görüşme Cumhurbaşkanı’nın darbe girişimini öğrendiğini belirttiği saat 20.00’den önce gerçekleşiyor. Nitekim Cumhurbaşkanı Erdoğan dün gece Al Jazeera kanalına verdiği mülakatta darbe girişimine ilişkin ilk somut haberi eniştesinden aldığını ancak MİT ve başka kaynaklardan da bilgiler geldiğini söyledi.

Başarma riskleri yüksekti

MİT Müsteşarlığı, gelen istihbaratın saat 16.00’da Genelkurmay Başkanlığı’yla paylaşıldığını, başta Cumhurbaşkanı’nın güvenliği olmak üzere yurt genelinde ilk önlemlerin alınabilmesi için devlet aygıtının kendileri tarafından harekete geçirildiğini belirterek, “Genelkurmay’la bu temaslar kurulmamış, darbeciler bu nedenle tedirgin olmamış ve darbe planlandığı gibi 03.00’te yapılmış olsa başarıya ulaşma riski daha yüksek olabilirdi” değerlendirmesini yapıyor.

MİT Müsteşarı dünkü MGK’da bütün bunları paylaştı. Fidan’ın elinde son dönemde yapılmış onlarca darbe ihbarı ve bu ihbarla ilgili teyit çalışmalarını içeren bir dosya da vardı. Fidan’ın istihbarat çarkı, teyit zorunluluğuyla ilgili süreçleri ve yapılan çalışmaları bu dosya üzerinden kurul üyeleriyle paylaştığı öğrenildi.

‘Fidan güvenli yere geçti’

Aynı akşam, kullanılmaz hale gelen, çok sayıda polisin şehit düştüğü Ankara Emniyet Müdürlüğü ile Emniyet Özel Harekât’a yönelik saldırılara benzer bir saldırının MİT’e yapılacağı istihbaratı da alınıyor. Fidan, Genelkurmay’daki temaslarından sonra MİT’e geliyor. İlerleyen saatlerde darbecilerin saldırıları başlıyor. Fidan, Ankara Emniyeti’ne yönelik saldırı haberi alındıktan sonra makamından operasyonu yönetebileceği güvenli bir yere geçiriliyor. Fidan, buradan telsiz ve uydu telefonu kullanarak bir yandan havadan yapılan saldırılara karşılık veren MİT operasyon birliklerini yönetiyor, diğer yandan da Cumhurbaşkanı ve Başbakan’la sürekli temas ediyor.