İşte haber alma hakkı: Başbakanlık’tan TRT ve AA’ya ‘ortak dil’ uyarısı

Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun medya patronları ile Dolmabahçe’de buluştuğu akşam gerçekleştirilen operasyonla ilgili TRT, Anadolu Ajansı, Şırnak Valiliği ile hükümete yakın medya kuruluşlarının, ölü sayısı konusunda verdiği çelişkili bilgiler üzerine Başbakanlık’ta (Çankaya Köşkü) önceki gün ilgili kurumların temsilcileriyle ortak toplantı yapılarak, ilgili güvenlik birimleri ve mülki idare amirlerinin bilgileri karşılıklı teyit ettikten sonra “tek bir ağızdan” açıklama yapılması kararlaştırıldı.

Başbakanlık’ta yapılan toplantı ile Türkiye’de halkın haber alma hakkı resmi olarak da devlet sansürüne tabi hale getirilmiş oldu.

TRT Haber’in Cizre’de “60 kişi öldürüldü” haberi neden oldu

Cumhuriyet gazetesinden Ayşe Sayın’ın haberine göre, başta Cizre olmak üzere sokağa çıkma yasağının ilan edildiği yerlerde, güvenlik birimlerinin yürüttüğü operasyonlarla ilgili haberlere “ortak dil ve kontrollü açıklama” ayarı geldi. Kararın alınmasında Cizre’de 7 Şubat’ta gerçekleştirilen operasyonla ilgili devlet birimlerinden gelen çelişkili açıklamalar etkili oldu. Davutoğlu’nun “terörle mücadele” konusunda izlenecek stratejinin görüşüldüğü medya kurumu sahipleri ile “basına kapalı” gerçekleştirdiği Dolmabahçe buluşması sırasında, “Cizre’de, çok sayıda yaralının bulunduğu Cudi Mahallesi’ndeki bodrum katının da aralarında yer aldığı binalara operasyon yapıldığı” yönündeki bilgiler önce sosyal medya, sonra da yerel kaynaklardan kamuoyuna yansıdı. Operasyonun bilançosu konusunda uzun süre net bilgi alınamazken, TRT Haber, gecenin ilerleyen saatlerde geçtiği “son dakika” haberinde, “Cizre’de teröristlerin kontrolündeki bir bodrum katına güvenlik güçlerinin girdiğini ve 60 kişiyi etkisiz hale getirdiğini” duyurdu.

Çelişkili haberler şüphe uyandırıyor

Ancak daha sonra devletin bir başka yayın kuruluşu Anadolu Ajansı, ölü sayısını ’10’ olarak duyururken, Şırnak Valiliği de ölü sayısını yine ’10’ olarak açıkladı. Hükümete yakın medya ise ölü sayısını ’30’ olarak duyurdu. HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ise Cizre’deki bodrum katının bulunduğu bölgede 70-90 kadar insan olduğunu ve tankla top atışı yapıldığını söyleyerek, “Orada katliam yapıldı, açıklayamıyorlar” iddiasında bulundu. Kamuoyuna yansıyan devlet kurumları arasındaki çelişkili açıklamalar üzerine Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun talimatıyla önceki gün Çankaya Köşkü’nde ilgili devlet kurumlarının katılımıyla bir toplantı yapıldı.

Edinilen bilgiye göre, Başbakanlık yetkililerinin yanı sıra, Emniyet Genel Müdürlüğü, Genelkurmay, Basın Yayın Enformasyon Genel Müdürlüğü, TRT ve Anadolu Ajansı’ndan üst düzey yetkililerin katıldığı toplantıda, operasyonlarla ilgili haberlerin nasıl verileceği konusunda tavır belirlendi.

Toplantının sonucu: Haberler üzerinde mutlak kontrol

Toplantıda, Cizre örneğinde olduğu gibi devlet kurumlarının birbiriyle çelişkili açıklamalar yapmasının kamuoyunda, “bir şeylerin üzeri mi örtülüyor” kuşkusuna yol açtığı, bu nedenle de tüm devlet birimlerinin, operasyonlarla ilgili haberler konusunda önce kendi aralarında bilgi paylaşımı yapıp, kamuoyuna da yapılan açıklamalarda bu “ortak dil”in kullanılması, hayatını kaybedenlerinin sayılarının da yine “kontrollü” olarak verilmesinin karara bağlandığı öğrenildi. Toplantıda alınan karara göre, operasyonda görev yapan güvenlik birimleri, mülki idare amirleri (vali, kaymakam) ile karşılıklı bilgileri teyit ettikten sonra kamuoyuna açıklama yapacak, devlet televizyonu ve ajansı da yine tek elden verilen resmi bilgiler doğrultusunda haberleri servis edecek.