ÖSYM engellilerin sınava girmesini engelliyor

ÖSYM Başkanlığı tarafından düzenlenen Elektronik Yabancı Dil Sınavı (E-YDS) başvuru kılavuzunda, engelli adayların bu sınava başvuru yapamayacağı belirtildi. Gerekçe olarak da bu adaylara dair bir düzenleme bulunulmadığı öne sürülmektedir. Eğitimde Görme Engelliler Derneği bu konuyla ilgili Danıştay Başkanlığı’nda görülmek üzere dava açtı.

“Engelli ve sağlık sorunu olan sınava giremez”

Yılda iki defa yapılan Yabancı Dil Sınavı’na (YDS) akademik kariyerini devam ettirmek ya da kamuda yükselmek için yaklaşık 400 bin dolayında aday katılıyor. ÖSYM ek olarak bu sınavı 2014 yılından itibaren Elektronik Yabancı Dil Sınavı (E-YDS) adıyla da düzenlemeye başladı.

ÖSYM sitesinde yayımlanan sınav başvuru kılavuzunda, e-YDS’nin uygulanmasında engelli/sağlık sorunu olan adaylarla ilgili bir düzenleme bulunmadığı, bu kişilerin kendileri için gerekli fiziki ortam sağlanıncaya kadar e-YDS’ye başvurmaması gerektiği, bu adaylar sınava katılmak için sınav ücreti ödemiş olsa bile engeline/sağlık sorununa yönelik bir düzenleme yapılamayacağı, gönderilen sağlık raporları ve/veya bu amaçlı dilekçelerin işleme alınmayacağı ve cevaplandırılmayacağı belirtilerek; engellilerin yalnızca Yabancı Dil Sınavı’na (YDS) katılabileceği ifade ediliyor.

Eğitimde Görme Engelliler Derneği, bu uygulamanın doğrudan engelli ayrımcılığı olduğu gerekçesiyle Danıştay Başkanlığı’nda görülmek üzere dava açarak, söz konusu düzenleyici işlemin yürütmesinin durdurulmasını ve iptalini talep etti.

Eğitim eşitliğine aykırı

Eğitimde Görme Engelliler Derneği Hukuk Komisyonu’nda yer alan ve davanın hazırlık sürecine katkıda bulunan Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi Merve Erten, “ÖSYM’nin e-YDS başvuru kılavuzuna koyduğu bu maddeler; ülkemizin de taraf olduğu BM Engelli Hakları Sözleşmesi’ni, T.C. Anayasası hükümlerini ve sınavların engelliler için uygun şartlara getirilmesi görevini ÖSYM’ye veren diğer mevzuat hükümlerini ihlal ediyor. ÖSYM’nin bu işleminin iç ve dış hukukta hiçbir karşılığı bulunmadığı gibi, tamamen fırsat ve eğitim eşitliğine aykırı bir ayrımcılık örneğidir” dedi.

Eğitimde Görme Engelliler Derneği başkanı Emre Taşgın, gelişen teknolojiyle görme engellilerin bilgisayar, tablet, telefon gibi teknolojik cihazları etkin bir şekilde kullanabildiklerini, bu sayede de bilgiye erişim sorunlarının çok rahat aşıldığını ifade etti.

Taşgın, konuşmasının devamında, “Ancak ÖSYM gelişen teknolojiye rağmen kendisini yenilemiyor, üstelik engellilerin karşılaştığı sorunlara karşı taleplerimize kulak tıkıyor. Dernek olarak ÖSYM’nin düzenlemiş olduğu her sınavda görme engellilerin okuyucu problemi yaşadığını yakından takip ediyoruz. Bu yüzden de her fırsatta görme engellilerin sınavlarının alternatif olarak elektronik ortamda da yapılması gerektiğini; ancak bu sayede karşılaşılan okuyucu problemlerinin azalacağını söylüyoruz. Bu taleplerimize rağmen elektronik ortamda düzenlenen bir sınava tüm engelli adayların girmesi engelleniyor. Kılavuzda engelli adaylara dair bir düzenleme bulunmadığı ifade ediliyor; fakat artık tüm uygulamalar geliştirilirken en baştan evrensel tasarım ilkelerine uyulması gerekiyor. ÖSYM halen bu ilkeyi yok sayıyor ve engellilere karşı ayrımcı bir tavır takınmaya devam ediyor. Biz e-YDS’ye engelli adayların katılabilmesi için gerek yazılı, gerekse sözlü olarak taleplerimizi aktardık; fakat bir geri dönüş dahi yapılmadı. Bunun üzerine, Eğitimde Görme Engelliler Derneği olarak, ÖSYM’nin bu ayrımcı düzenleyici işleminin yürütmesinin durdurulması ve iptali için Danıştay Başkanlığı’nda görülmek üzere davamızı açtık; süreci takip etmeye devam edeceğiz” dedi.