Hafıza-i Beşer | 19 Kasım 2011: Türk sinemasının usta ismi Ömer Lütfi Akad

2 Eylül 1916 yılında İstanbul’da doğan Ömer Lütfi Akad, 1938 yılında Galatasaray Lisesi’ni, 1942 yılında İstanbul Yüksek İktisat ve Ticaret Okulu’nun Maliye bölümünü bitirir.

Sinemaya ilk adımını muhasebe işleri ile ilgilendiği Lale Film şirketinde atar. Bir süre sonra Halkevleri’nin tiyatro oyunlarına hem dekor yapar, hem oyun yazar hem de oyuncu olarak sahneye çıkar.

1949 yılında ilk filmi olan, Halide Edip Adıvar’ın hikayesinden uyarlanan Vurun Kahpeye, Akad’ın beklemediği kadar ilgi görür ve hemen ardından, 1950 yılında da kendisinin yazdığı bir müzikal olan Lüküs Hayat’ın yönetmenliğini yapar.

Ardından gelen Kanun Namına filminin gerçekçi bir şekilde ele alması ve ticari sinemadan ayrışması ile Türk sinemasında yeni bir dönemi başlatır.

1955 yılında Yaşar Kemal’in senaryosunu yazdığı Beyaz Mendil filmi, 1955’te, Attila İlhan’ın senaryosunu yazdığı Yalnızlar Rıhtımı ile Akad başarısını devam ettirir.

1967 yapımı Hudutların Kanunu filmi ile Yılmaz Güney’le uzun sürecek bir dostluğun temellerini atar. Bu film, 1967 Antalya Altın Portakal Film Festivali, En İyi 2. Dram Filmi Ödülü alır.

Akad, 1970 yılında çekilen ve Yılmaz Güney’in yazdığı, yönettiği, oynadığı Umut filminin ilk gösteriminin ardından Yılmaz Güney’i kucaklar ve şöyle der: “Bu bizim ilk gerçekçi filmimizdir.”
1968 yapımı Vesikalı Yarim filmi ile, 1968 Antalya Altın Portakal Film Festivali, En İyi 2. Film Ödülü’nü alır.

Ömer Lütfi Akad, 1970’li yıllarda çok önemli bir üçlemeye imza atar: Gelin (1973), Düğün (1975), ve Diyet (1975). Köyden kente göçün yoğunlaştığı bir dönemde çekilen bu filmler, köylülerin kentte yaşadıkları travmaları anlatır. 1974 yılında Düğün filmi ile Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde, En İyi Yönetmen Ödülü’nü alır.

Akad, birçok belgesel ve televizyon filmine de imza atmıştır. Türk sineması tarihinde ‘Muhsin Ertuğrul’dan sonraki sinemacılar dönemi’ olarak tanımlanan dönemin en önemli ve üretken ismidir.

Eğitici yanıyla da önem kazanan Akad, 1975’ten başlayarak sinema dili, senaryo, oyun, yönetim dersleri verdiği ve öğrenci uygulamalarını yönettiği İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’ne bağlı Sinema-TV Enstitüsü’nden 1985’te ayrılır.

19 Kasım 2011 tarihinde, 95 yaşında İstanbul’da hayata veda eder…