Şili’de yüzbinler ülkelerindeki “BES”e karşı sokağa çıktı

Şili’de yüzbinlerce insan, ülkede Pinochet döneminden kalma ve AFP olarak adlandırılan özel emeklilik sistemini protesto etmek için Pazar günü sokaklara indi.

İşçi örgütleri ve sendikaları tarafından organize edilen eylemler, Şili’nin başkenti Santiago’daki Plaza de Armas meydanında gerçekleşti. Başkent Santiago’nun haricinde birçok farklı şehirlerde de gerçekleşen eylemlere yüzbinlerce insan katıldı.

Şili’nin yerel kanallarından Bio Bio TV’ye demeç veren eyleme katılan vatandaşlardan birisi, “Bu emeklilik sistemini daha fazla istemiyoruz. AFP bir başarısızlıktır ve siyasiler bilmelidirler ki eylemlerimiz durmayacak” şeklinde konuştu.

Ülkedeki emeklilik sistemi olan AFP sistemiyle birlikte Şilili vatandaşların emekli maaşları, asgari ücretin altında kalıyor. Sistem aynı zamanda işçilerin maaşlarından zorunlu olarak kesinti yapıyor ve bu paranın özel şirketlere aktarılarak işlem yapmasını sağlıyor. İşçi sınıfının ücretinin bir bölümüne yıllarca zorunlu olarak el koyan bu sistem, Pinochet döneminden beri uygulamada.

AFP nedir?

Şili’de AFP olarak adlandırılan emeklilik sistemi, aynı ülkemizde de sermaye partisi AKP tarafından uygulamaya konulan BES’e oldukça benziyor. İşçi sınıfının zorlu uğraşlar sonunda elde ettiği ücretin belirli bir kısmını “emeklilik sistemi” ve “tasarruf” adı altında el koyuyor ve sermayeye veriyor. Patron sınıfı, işçilerin emeklilik dönemine kadar el konulan bu parayı “işleterek” kendisine artı olarak sermaye sağlamış oluyor ve esasında kendilerinin bile olmayan bir para üzerinden para kazanmış oluyor.

1973 ile 1990 yılları arasında ülkede faşist bir diktatörlük kurmuş olan Augusto Pinochet döneminden kalma bu uygulama, işçi sınıfının rutin sömürüsünün haricinde ekstra bir sömürü biçimi olarak tanımlanabilir.