Türkiye’nin ilk astronotu aldatmacası

2013 yılında bir şirketin Türkiye’den bir kişiyi uzaya göndereceğini duyurmasının ardından, Halil Kayıkçı bu hakkı kazandı. Ancak son yıllarda televizyon programlarına çıkıp kendisini astronot olarak tanıtan ve bir türlü uzaya gidemeyen Kayıkçı’nın hikayesinin ne kadar doğru olduğu şüpheli.

uzay.org sitesinin haberine göre, 2013 yılında Unilever grubuna ait olan deodorant markası Axe, Türkiye’den bir genci uzaya götürecek olan yeni ürününün reklam filmini yayınladı. Bu reklam kampanyası, internet üzerinden isteyen herkesin başvuru yapabileceği bir çekilişle, Türkiye’den 3 ve bütün dünyada toplam 107 kişiye, ticari bir uzay kurumunda 4 günlük bir eğitim vermeyi ve akabindeki elemeleri geçen 23 finaliste yörünge altı uçuşta yer alma imkanı vaat ediyordu.

Son birkaç yıldır İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) öğrencisi Halil Kayıkçı kendisini astronot olarak tanıtıp çeşitli okullarda, televizyon programlarında ve konferanslarda konuşmalar yapıp ve NASA’da eğitim aldığını belirtmekteydi. Ayrıca bu kişiyle ilgili yakın zamana kadar, İTÜ’nin internet sayfasında ve sosyal medya hesabında “En Genç Türk Astronot İTÜ’den” konulu haberler ve videolar halen yer almaktaydı. Ancak İTÜ internet sitesinde yer alan bu ifadeyi birkaç ay önce astronot ibaresini “Uzaya Gidecek İlk Türk Genci İTÜ’den” şeklinde değiştirdi.

Haberde ayrıca, Kayıkçı için doğru tanımın astronot değil, “uzay turisti” olması gerektiği belirtilirken, “Halil Kayıkçı, turuncu tulumuyla ülkemizdeki çeşitli televizyon kanallarındaki canlı yayınlara çıkarak ve eksik (kısmen yanlış) bilgiler ile kendisini astronot olarak tanıtarak Türk kamuoyunu yanlış bilgilendirmektedir. İşin medya boyutunun yanında, kendisi çeşitli firmaların reklam filmlerinde oynatılmakta ve sürekli olarak kendisinin astronot olduğu/olacağına vurgu yapmaktadır. Bütün bunlara ek olarak, kendisi bir takım konferanslarda davetli konuşmacı olarak katılıp ilkokul öğrencilerine örnek kişi ve ilk Türk astronot olarak takdim edilmektedir” denildi.

Ek olarak, 2013 yılında yapılan kampanyanın ardından, uzay uçuşlarının, NASA tarafından değil, yerine ticari bir kurum olan XCOR Aerospace şirketi tarafından 2014 yılında başlaması ön görülmektedir. Ancak bir çok ertelemenin ardından, son olarak 31 Mayıs 2016 tarihinde XCOR Aerospace tarafından yapılan açıklamada, şirket uzay mekiği Ar-Ge çalışmalarını durduğunu ve uçuşları süresiz olarak ertelediğini bildirmiştir.