Hafıza-i Beşer | 22 Ocak 1905 – 1905 Rus Devrimi başladı

22 Ocak 1905’te (eski Rus takvimine göre 9 Ocak) Petersburg’da işçiler Çar II. Nikolay’a bir dilekçe sunmak üzere Kışlık Saray’a doğru barışçıl bir yürüyüşe geçmişti. Ancak Çar’ın askerleri tarafından bu barışçıl yürüyüşe katılan ve silahsız yaklaşık 100.000 işçiye toplu tüfekli açılan ateş sonucu 1000’den fazla ölü, 2000’den fazla yaralı ile sonuçlanan tarihi olaydır.

İşçiler iş gününün 8 saate indirilmesini, asgari ücretin daha adil olmasını ve fazla mesainin kaldırılmasını istemişlerdi.

1904 yılında Bolşevikler komitesi, Joseph Stalin’in de katkılarıyla, Bakü’de büyük ve iyi örgütlenmiş bir grevi yönetti. Grev başarıyla sonuçlandı ve petrol işçileriyle sanayicileri arasında Rus işçi sınıfı tarihinde, ilk olarak bir toplu sözleşme imzalandı. Bu grev Rusya’nın çeşitli bölgelerinde işçi eylemlerini hızlandırmıştı.

22 Ocak günü (eski Rus takvimine göre 9 Ocak) işçiler, o zamana kadar yapılan görüşmelerden sonra Çar’a isteklerini arz edecek, Çar da bu istekleri olumlu karşılayarak işçi hareketlerini yatıştıracaktı. Ancak aniden askerler tarafından kalabalığın üstüne ateş açılmaya başlandı. Bu olay sonucu çok sayıda kişi öldü ve yaralandı ve bu olay tarihe “Kanlı Pazar” olarak geçti.

Bu olay tüm Rusya’da büyük tepkilere sebep oldu. Sadece o ay grevlere 450.000 işçi katıldı. Kitleler “Kahrolsun zorbalık” sloganıyla sokaklara dökülmüştü. Kanlı Pazar, sosyal demokrat partilerin (özellikle işçiler ve köylüler üzerindeki) etkinliği arttırdı ve Çar’ın Duma’yı toplayarak 1905 Devrimi’ne yol açan olayların adeta bir kıvılcımı oldu.

1905 Rus Devrimi, Rusya İmparatorluğu çapında geniş yankı bulan kitlesel siyasi eylemlerdir. Olaylar sonucunda anayasal monarşiye geçiş yapılmış ve Çarlık Duması kurulmuş, çok partili seçimler yapılmış, 1906