HAFIZA-İ BEŞER | 26 Nisan 1986: Çernobil faciası

Ukrayna’nın Kiev bölgesine bağlı Çernobil kentindeki Nükleer Güç Reaktörü’nün 4. ünitesinde 26 Nisan 1986 günü erken saatlerde başlayan patlama büyük bir faciaya neden oldu. Nükleer kaza sonrasında atmosfere büyük miktarda fisyon ürünleri salındığı ise 30 Nisan 1986 günü tüm dünya tarafından öğrenildi.

En yüksek radyasyon dozlarına, sayıları bini bulan acil durum çalışanları ve Çernobil personeli maruz kaldı. Zaman içinde Çernobil’de çalışan kurtarma personelinin sayısı 600 bini buldu. Bunların bazıları, çalışmaları boyunca yüksek düzeyli radyasyona maruz kaldılar. Çöken radyoaktif iyodinden kaynaklanan tiroid kanseri, kazanın en önemli sağlık sorunlarından birisidir. Kazadan sonraki ilk aylarda, radyoaktif iyodin düzeyi yüksek sütlerden içen çocuklar yüksek radyasyon dozları aldılar. 2002 yılına kadar bu grup içinde 4000’den fazla tiroid kanseri teşhis edildi. Bu tiroid kanserlerinin büyük bölümünün radyoiyodin alımından kaynaklanmış olması çok muhtemeldir.
Çernobil faciasından sonra yaklaşık 7 milyon kişinin zarar gördüğü tahmin edilmektedir.

İngiltere’nin Galler bölgesinde kazadan iki hafta sonra saptanan yüksek radyoaktivite nedeniyle yeşil alanlara koyun ve sığırların girişi engellenmiştir. Ancak ülkemizde ise bakanlar televizyonlarda çay içmiş, okullara kaza sonrası elde kalan fındıklar dağıtılmıştır.