HAFIZA-İ BEŞER | 6-7 Eylül 1955: 6-7 Eylül utancı…

Tarihler 6 Eylül 1955’i gösterdiğinde yapılan bir yalan haberde, Atatürk’ün Selanik’teki evine Yunanlılar tarafından bomba atıldığı yazıldı. Bu haberle galeyana gelen kitleler ellerinde kazma, balta ve sopalarla sokaklara dökülen binlerce kişi gayrimüslimlere ait ev ve işyerlerini yakıp yıkmaya başladı.

Kıbrıs Türk’tür Cemiyeti (KTC), gençlik örgütleri, meslek kuruluşları, DP parti teşkilatları ve İstanbul’a dışarıdan getirilmiş gruplardan oluşan sağcı gruplar, 6 Eylül gecesi vahşice kiliseleri, gayrimüslimlerin yaşadığı evleri ve çalıştığı iş yerleri yağmaladı.

Resmi kaynaklara göre saldırılarda 4 bin 214 ev, 1.004 işyeri, 73 kilise, 1 sinagog, 2 manastır, 26 okul tahrip edilirken 11 kişi de hayatını kaybetti. Tahrip edilen işyerlerinin yüzde 59’u Rumlara aitken, kalan yüzde 17’sinin Ermenilere, yüzde 12’si Yahudilere aitti.

Beyoğlu’nda başlayan olaylar sadece burayla sınırlı kalmayıp Rumlar’ın yaşadığı ilçeler olan Kurtuluş, Şişli, Nişantaşı, Eminönü, Fatih, Balat , Eyüp, Bakırköy, Yeşilköy, Ortaköy, Arnavutköy, Bebek, Moda, Kadıköy, Kuzguncuk, Çengelköy gibi semtlere de taşmıştı.

Olan olduktan sonra, “olayların dinmemesi” üzerine ilde sıkıyönetim ilan edildi. Yapılan soruşturmada önce 3 bin 151 kişi tutuklandı, sonradan bu sayı 5 bin 104’e yükseldi. Bu süreçte İçişleri Bakanı Namık Gedik istifa etti ve yerine geçici olarak Savunma Bakanı Ethem Menderes atandı. Bakan Fuat Köprülü vekaleten Savunma Bakanlığı görevini üstlendi. Milli Emniyet Hizmetleri şefi (MAH Reisi), İzmir valisi, İzmir’de bulunan birliklerin komutanları, İstanbul emniyet müdürü ve üç general hükümet tarafından görevden alınırken, bir dizi memurun olayların engellenememesinden sorumlu oldukları gerekçesiyle görev yerleri değiştirildi.