HAFIZA-İ BEŞER | 7 Aralık 1993 – Abidin Dino vefat etti

Abidin Dino 23 Mart 1913’te ailenin 5. Çocuğu olarak doğdu. Doğduğu yıl ailesinin Cenevre’ye ve sonra Fransa’ya  taşınması ile çocukluğu burada geçti. İstanbul’a döndükten sonra Robert Kolejinde öğrenim görmeye başladı. Anne ve Babasının ölümüyle eğitimini yarıda bırakıp resim ve karikatüre merak saldı.

İlk çizimini yarın gazetesinde yaptı.Sonrasında Nazım Hikmet’in Sesini Kaybeden Şehir ve Bir Ölü Evi adlı eserlerinin kapak çizimlerini yaptı. 1933 yılın memlekette sanatın gelişmesini ve toplumsallaşması fikriyle “D grubu” adlı sanat topluluğunun kurucuları arasında yer aldı.

Yine bu dönemde Sovyet Yönetmen Sergey Yutkeviç’in Türkiye’ye “Türkiye’nin Kalbi Ankara” adlı belgeseli çekmek için gelmesi ve Atatürk’ün Yutkeviç’ten bir genç yetiştirmesi istemesi üzerine Dino’nun hayatında yeni bir sayfa açtı. Bunun üzerine 3 yıl boyunca SSCB’de 3 yıl boyunca sinema eğitimi gördü. Yutkeviç’in yönettiği Madenciler filminde çalışmasıyla sol fikirler ile tanıştı. 2.Dünya Savaşı sebebiyle SSCB’den Londra’ya oradan da Paris’e gitti. İspanya’daki iç savaşta cumhuriyetçilerin saflarında çalışmak için Paris bürosuna başvurusu cumhuriyetçilerin kaybetmek üzere olduğundan onaylanmadı. Paris’teki çalışmaları sırasında Pablo Picasso ve dönemin önde gelen sanatçılarıyla tanışma fırsatı buldu. 1939’da Türkiye’ye dönen Dino 1941’de Yeniler Grubunu kurdu.

Çalışmalarında halktan yana, realist bir sanat görüşünü savundu. Amacı İnsanları Faşizme ve Sömürüye karşı harekete geçirmekti ve bu sebeple Türkiye Komünist Partisi’ne üye oldu.

Liman dergisindeki çalışmaları sebebiyle Çorum’a oradan Adana’ya sürgüne gönderildi. Adana’da “Kel” adlı bir oyun yazdı ve oyun devlet tarafında toplatıldı. Çukurova pamuk işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarıyla ilgili resimler yaptı. Dilbilimci Güzin Dikel ile 1943 yılında evlendi. Sürgün bittikten sonra 1950 yılında “Çingeneler” adlı bir senaryo yazdı ve senaryo hemen toparlatıldı.

Yurt dışı yasağının kalkması üzerine 1951 yılında Paris’e yerleşti.

Paris’te Fransa Plastik Sanatlar Birliği onur başkanlığı ve New York Dünya Sanat Sergisi danışmanlığı görevlerini üstlendi.

1968 yılında Paris’teki öğrencilerin yürüyüşlerine ve toplantılarına katılıp bu dönemi resimleriyle tasvir etti.

1989’da Fransız Kültür Bakanlığı’nın Sanat ve Edebiyat Altın Şövalye Nişanı ile ödüllendirildi.

1990’da tiroid kanseri teşhisi konuldu ve 7 Aralık 1993 günü Paris’te yaşamını yitirdi. Cenazesi İstanbul’a getirildi ve Aşiyan’daki aile mezarlığına defnedildi.