Suriye notları: Askerlerin çekilmesi kararına kim ne dedi?

Suriye’deki gelişmeleri haftalık olarak derlediğimiz notlarımızda geçtiğimiz hafta yaşanan en önemli gelişme hiç şüphesiz ABD’nin askerlerini Suriye’nin kuzeyinden çekme kararı idi.

AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “birkaç gün içinde başlayacak” dediği TSK’nın ÖSO ile birlikte Fırat’ın doğusuna düzenleyeceği operasyonu da ileri bir tarihe atan bu kararın ardından yaşanan gelişmeler kamuoyundaki sıcaklığını korumaya bir süre daha devam edecek gibi gözüküyor. Hatırlanacağı üzere ABD’nin bu kararının ardından ABD Başkanı Donald Trump ile bir telefon görüşmesi gerçekleştiren Erdoğan basına yaptığı açıklamada operasyonu ertelediklerini belirterek şu ifadeleri kullanmıştı;

“Sayın Trump’la yaptığımız telefon görüşmesi, gerek diplomasi ve güvenlik birimlerimizin temasları, gerekse Amerikan tarafından yapılan açıklamalar, bizi bir müddet daha beklemeye yöneltti, tabi bu ucu açık bir bekleme süreci değildir.”

Bu açıklamadan birkaç gün sonra yapılan ikinci görüşmeye ilişkin sosyal medya hesabından açıklamalarda bulunan Trump şunları kaydetti;

“Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan’la uzun ve verimli bir görüşme yaptım. IŞID’i, Suriye’deki ortak eylemlerimizi ve bölgedeki ABD askerlerinin yavaş ve koordineli şekilde çekilmesini görüştük. Yıllar sonra eve geliyorlar. Ayrıca ticaretimizi genişletmeyi ele aldık.”

ABD’nin bu kararı bölgedeki ortağı İsrail tarafından olumsuz olarak yorumlanırken İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, ABD’nin Suriye’den çekilmesine rağmen İran’ın bu ülkedeki askeri varlığına karşı hareket etmeye devam edeceğini ve gerekirse operasyonları genişleteceğini belirtti.

Netanyahu, bakanlar kabinesi toplantısında, “İki bin Amerikan askerini Suriye’den çekme kararı bizim tutarlı politikamızı değiştiremez. İran’ın oraya askeri anlamında yerleşme çabalarına karşı hareket etmeye devam edeceğiz ve hatta gerekirse operasyonlarımızı genişleteceğiz” dedi.

Netanyahu, İsrail’in ABD’yle güvenlik alanındaki işbirliğinin ‘tam hızla’ devam ettiğini de sözlerine ekledi.

ABD’nin kararına ilişkin bir açıklama da Fransa’dan gelirken, Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron, Çad’daki basın toplantısında, “Fransa, Levant’taki müdahalesini sürdürecek. Bugün orada askeri varlığa sahibiz” dedi.

ABD’nin öncülük ettiği uluslararası koalisyonun Suriye’de Kürtlere dayanarak hareket ettiğinin unutulmaması gerektiğini dile getiren Macron, “Bu yüzden herkesi sorumluluğa çağırıyorum, onlara borçlu olduğumuzu unutmamalıyız” diye ekledi.

Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) bağlı Suriye Demokratik Meclisi Eş Başkanı Riyad Derar, ABD’nin bu kararının ardından federalizm talebinden vazgeçtiklerini açıklarken Suriye ordusunu sınırları beraber korumaya çağırdı.

Lübnan gazetesi El Akhbar’a konuşan Riyad Derar konuyla ilgili şunları kaydetti;

“Suriye ordusu ülkenin sembolüdür, sınırları onunla beraber korumak ulusal eylemdir. Federalizm projesi eskiden bir gereklilikti. Literatürümüzden kaldırdık ve demokratik adem-i merkeziyetçilik ile değiştirdik. Ama Şam teslimiyet yolunda emrivaki dayatıyor. Reaksiyonlar üstten verildi, özellikle Velid Muallim’in (eski dışişleri bakanı) federalizm ile ilgili açıklaması. Fakat projeyi (federalizmi) iptal ettik. Şam talebimize ön şartsız cevap vermeli.”

ABD’nin Suriye’den çekilmesinin IŞİD’le mücadele çabalarını boşa çıkaracağını belirten Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), Washington’a kararı gözden geçirme çağrısı yaparken, ABD’nin çekilme kararının hatalı olduğunu belirterek, “Başta ABD olmak üzere, uluslararası koalisyonun kararı gözden geçirmesini ve terörle mücadeleyi, Suriye’de siyasi çözüm sürecine desteğini sürdürmesini umuyoruz” ifadelerini kullandı.