21 Kasım 1831: Lyon dokumacı ayaklanması başladı

Marx’ın ‘proleteryanın savaş çığlığı’ diye tasvir ettiği ayaklanma, burjuvazi ile işçi sınıfının karşı karşıya geldiği ilk ayaklanmalardandır.

Fransa burjuvazisinin, işçilerin çalışma şartlarının düzeltilmesi taleplerini dikkate almaması ve 1830 Temmuz devrimiyle beraber krizin belirginleşmesi, işçi sınıfının gözünü açtığı, grev ve ayaklanma dalgalarının yükseldiği bir dönemin başlangıcı oldu.

İpek fiyatlarının düşmesi, imalathanelerin kapatılması, günlük çalışma süresinin 18 saate çıkarılması gibi nedenlerle işi bırakan binlerce işçi, tezgahları kapatıp sokağa çıktı. İlki Şubat ayından başlayan ayaklanma sonbaharda tekrar başladı. 21 Kasım’dan 24 Kasım’a kadar Lyon şehrini işçiler ele geçirdi. Ellerindeki siyah pankartta ‘çalışarak ölmek ya da savaşarak yaşamak’ yazan işçiler askerlerin silahla karşılık vermesi üzerine kaldırım taşlarıyla savunmaya geçti. Ayaklanma bir süre sonra kanla bastırıldı.