HAFIZA-İ BEŞER – 28 Ocak 1921: On beşler katledildi

10 Eylül 1920’de Türkiye Komünist Fırkası kurulduktan sonra parti merkezince alınan Anadolu’daki milli mücadeleye katılma kararı sonrasında ilk Merkez Komitesi üyeleri, Genel Başkan Mustafa Suphi, Genel Sekreter Ethem Nejat dahil onbeş kişi Anadolu topraklarına harekete geçti.

Bu kapsamda işgale karşı Anadolu’da savaşmak üzere Sovyetler Birliği’nde bulunan Türk askerlerden bir Bolşevik Tabur oluşturulur ve Anadolu’daki Kuvay-ı Milliye hareketi komutanlığının emrine verilir. Ancak bu birliğin beraber savaşması mümkün olmayacak ve askerler değişik birliklere dağıtılacaktır. 1921 yılının Ocak ayında TBMM’nin çağrılısı olarak Ankara’ya doğru yola çıkan Suphi ve yoldaşları Kars’ta resmi törenle karşılanmışlar, halktan sevgi ve ilgi görmüşlerdir. Türkiye’de siyasi kargaşa çıkartmak istediğinden şüphelenen TBMM ve Doğu Cephesi Komutanlığı Suphi’leri Erzurum’a çağırmışlardır.

Erzurum’da halkın galeyan ve hakaretleri ile karşılaşan Mustafa Suphi ve yoldaşları, önceden hazırlanan plan gereği, halkın saldırısından korunmaları gerekçesi ile şehire sokulmayarak, Trabzon’a yollanmışlardır.

Mustafa Suphi ve yoldaşlarını karşılamak üzere Trabzon’daki Rus Sovyet Hükümeti Konsolosu Bagirov da hazırlık yapmış, 28 Ocak günü heyetin gelişini beklemiş; ancak Mustafa Suphi ve heyeti kendisini bekleyenlere gösterilmeden bir motora bindirilerek Trabzon’dan Rus sahillerine doğru yola çıkarılmıştır.Trabzon iskelesinde bindirildikleri bir motorla Batum’a gönderilmek üzere yola çıkmışlardır. Hemen arkalarından bir başka motorla yola çıkan Yahya Kâhya’nın adamları, Sürmene açıklarında hepsini öldürerek denize atmışlardır.