‘Hayata Dönüş Operasyonu’nda yargılanan askerlere beraat

2000 yılının Aralık ayında Ümraniye Cezaevi’nde düzenlenen ‘Hayata Dönüş Operasyonu’nda Bora ve Atmaca planlarının uygulandığı, bir uzman çavuş ile dört mahkumun öldürüldüğü Ümraniye Cezaevi davasında bugün karar verildi. Yargılanan askerler, “kanıt bulunamadığından” beraat etti. Beş ölüm ‘faili meçhul’ kaldı.

Bianet‘ten Ayça Söylemez‘in haberine göre İstanbul Anadolu 8. Ağır Ceza Mahkemesi’nin değişmiş olan ve dosyayı bugün devralan heyeti, müdahil avukatların tüm taleplerini reddettikten sonra kararı açıkladı. Mahkeme, 15 yıl önce açılan dava süresince hayatını kaybetmiş olan beş sanık hakkında davanın düşürülmesine karar verdi. Kalan 262 sanıktan bazıları hakkında açılmış olan “kasten yaralama” ve “işkence” suçlarından davanın zamanaşımından düşmesine karar verildi.

Sanıklar, yargılandıkları “faili belli olmayacak şekilde kasten öldürme” suçundan da “aleyhlerine mahkumiyetlerine yeterli her türlü kuşkudan uzak kesin ve inandırıcı kanıt bulunamadığından” beraat etti.

NE OLMUŞTU?

2000 yılı başında Adalet Bakanlığı’nın emriyle F tipi cezaevleri kuruldu. F tiplerinin hücre olduğunu söyleyen bir grup mahkûm önce açlık grevi, ardından da ölüm orucuna başladı. Aydınlar ve hukukçulardan oluşan bir komisyon cezaevlerindeki ölüm oruçlarını sonlandırmak için görüşmeler yaptı.

Ancak 19 Aralık 2000 sabahı jandarma birlikleri ülke çapında eylemlerin sürdüğü 20 cezaevine eş zamanlı operasyona girişti. Operasyonun adı aynı gün ‘Hayata Dönüş’ olarak açıklandı.

Katliama dönüşen operasyonda Bayrampaşa Cezaevi’nde 12, Ümraniye Cezaevi’nde 7, Türkiye toplamında ise 30 mahkum katledilirken 2 asker de hayatını kaybetti. Bayrampaşa Cezaevi’nin C-1 Koğuşu’nda diri diri yanan 6 kadının görüntüleri hafızalara kazındı.

Avrupa İnsanlar Hakları Mahkemesi (AİHM) geçen yıl Türkiye’yi bu katliam operasyonu nedeniyle mahkum etmişti. AİHM, inceleme sonucunda Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin yaşam hakkını garanti altına alan 2. ve işkence ve kötü muameleyi yasaklayan 3. maddelerini ihlal ettiğine karar vermişti.