Kurutulan Dipsiz Göl’e su verilmeye başlandı

Gümüşhane’nin merkeze bağlı Dumanlı köyü sınırlarındaki Taşköprü Yaylası’nda yasal izinle yapılan define kazısı sonucu yok olan, Buzul Çağı’ndan kalma 12 bin yıllık Dipsiz Göl’ün eski haline dönüştürülmesi için başlatılan çalışma sürdürülüyor. Suya dayanıklı kireçli ve killi toprak dökülüp, silindirle tabanı hazırlanan göl alanına, yandaki dereden su verilmeye başlandı.

Gümüşhane merkeze 50 kilometre uzaklıkta, deniz seviyesinden 2140 metre yükseklikte olan, manzarasıyla ilgi çeken Taşköprü Yaylası’ndaki kaynağı ve akarı olmayan Dipsiz Göl’de ‘define’ söylentisi üzerine ismi açıklanmayan 2 kişi, kazı için başvuruda bulundu. Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün olumlu görüşleri üzerine Gümüşhane Müze Müdürlüğü’nce ilgili kişilere define arama ruhsatı verildi. Bölgede, 6 Kasım’da jandarma yetkililerinin eşlik ettiği kazıda suyu tahliye edilen göl alanı, iş makineleri ile kazıldı. Jandarmalar, kazı alanına kimsenin yaklaşmasına izin vermedi. Dipsiz Göl’de, 4 gündür sürdürülen kazı çalışmaları, define bulunamayınca sonlandırıldı. Kaynağı ve akarı olmayan, Buzul Çağı’ndan kalma, 12 bin yıllık Dipsiz Göl’de tamamlanan kazı çalışmalarının ardından ekipler, alandan ayrıldı. Yol seviyesi ile birleştirilen göl alanı taş ve toprak yığını haline döndü.

2 MÜDÜR, 1 MEMUR AÇIĞA ALINMIŞTI

Tepki çeken kazıyla ilgili Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Gümüşhane Valiliği tarafından başlatılan çifte soruşturma kapsamında; Kültür ve Turizm İl Müdürü Hüseyin Ateş, Müze Müdürü Elif Öktem ile müze müdürlüğü çalışanı Yunus Ağa, açığa alındı. Gümüşhane Valiliği’nce de kazı izni raporunun özensiz hazırlandığı açıklandı.

ÖNCE KURUTULDU, ŞİMDİ SU VERİLİYOR

Kazı sonrası toprak doldurularak, kapatılan Dipsiz Göl’ün eski haline dönüştürülmesi için harekete geçildi. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca ‘doğal sit alanı’ ilan edilmesi yönünde çalışma başlatılan göl için alana dökülen, dayanıksız toprak çıkarıldı. Yerine ise suya dayanıklı kireçli ve killi toprak döküldü. Silindirle tabanı hazırlanan göl alanına, yandaki dereden su verilmeye başlandı. Göl alanı doldurulduktan sonra suyun alanda kalıp, kalmayacağı gözlenecek.

‘DİPSİZ GÖL, VOLKAN KRATER GÖLÜDÜR’

Öte yandan Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) eski öğretim üyesi, jeoloji mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, yaptıkları fotojeolojik çalışmalarda Dipsiz Göl’ün, 66- 100 milyon yıl önce faaliyetteki volkanın yanında oluşmuş, parazit volkan krater gölü olduğunu belirlediklerini söyledi. Bektaş, “Dipsiz Göl, milyonlarca yıl önce volkanik bir faaliyetten artakalan mirastır. 66 ile 100 milyon öncesi dönemine ait volkanik faaliyetin hüküm sürdüğü Doğu Karadeniz sahil kesiminde çökmüş ve daha sonrada aşınmış volkan kraterleri yaygındır. Bunlar hava fotoğraflarında tipik olarak dairesel şekilli çöküntü alanları olarak izlenir. Çoğu kez volkan konilerinin yan taraflarında ikincil tali bacaları yani küçük parazit konileri bulunur. Bunların hava fotoğraflarındaki görüntüsü aşınma durumlarına göre küçük daire şeklinde aşınma konisi veya çöküntüler, krater olarak izlenir. Volkanlara ait küçük tali bacalar ve bacaların aşınmış kraterleri zamanla su ile dolarak dairesel şekilli parazit küçük volkan krater göllerini oluştururlar. Doğu Karadeniz’de volkanik arazideki doğal göller bugüne dek ya buzul ve ya krater gölleri olarak isimlendirilmiştir. Oysa Dipsiz Göl, oluşumuna göre tarafımızdan ilk kez 66 ile 100 milyon yıl önce faaliyette bulunan volkanın yan tarafında gelişmiş, parazit volkan krater gölü olarak tanımlanmıştır” diye konuştu.

Öte yandan Gümüşhane Valisi Kamuran Taşbilek, Dipsiz Göl alanında yürütülen çalışmaları inceledi, açıklamalarda bulundu. Vali Taşbilek, gölün rehabilitasyonu için bilim adamlarının desteğiyle çalışma başlattıklarını belirterek, “Çalışmalar çerçevesinde Sayın Cumhurbaşkanımızın ivedilikle konuya yaklaşımı, gereken her şeyin yapılmasıyla alakalı olarak vermiş olduğu talimatlar ve Sayın Çevre ve Şehircilik Bakanımızın da konuya el atmalarıyla Bakan Yardımcımız başkanlığında bilimsel ve teknik bir ekibin 19 Kasım’da ilimize teşrifleri oldu. Biliyorsunuz öncelikli olarak Sayın Cumhurbaşkanımızın ve Sayın Bakanımızın talimatlarıyla bu alanın sit alanı olarak ilan edilmesi çalışmaları başlatıldı. Bununla birlikte; Çevre ve Şehircilik Bakanlığımızın yetkilileri ve hocalarımızla alanda yapılan incelemelerde; yapılması tavsiye edilen hususlar belirtildi” dedi.

‘ALANI DOĞAL ORTAMDAN ALINAN SUYLA BESLİYORUZ’

Yapılan istişareler sonrası; ivedilikle çalışmaların tamamlandığını açıklayan Vali Taşbilek, “Yine verilen tavsiyeler doğrultusunda; göl tabanının doğal habitattan, yakındaki dereden su alınarak beslenmesi sağlandı. Alanda yapılan çalışmaları bugün itibariyle tekrar yerinde gördük. Dereden, doğal ortamdan aldığımız suyla besleme yapıyoruz. Uzmanların önerisi doğrultusunda bir, iki gün bu beslemeyi yapacağız. Önümüzdeki günlerde gerçekleşmesi beklenen yağışlarla alanın tamamıyla dolacağını öngörmekteyiz” diye konuştu.