Reklam
Kategoriler: Hafıza-i Beşer

20 Aralık 1915: Aziz Nesin doğdu

Reklam

Sayısız eserleriyle halkın garipliğini, hakkını çalanını, kandırılmışlığını yazıp çizerek anlattı, uyardı. İktidar baskısının en sert olduğu dönemlerde bile, ‘aydın’ olmanın sorumluluğundan geri adım atmadı; dergisi kapatıldı, kitapları toplatıldı, hapis yattı ve yakılarak cezalandırılmak istendi. Mizahın ve yerginin başkalemlerinden; öykü, tiyatro ve şiir türünde eserleriyle Aziz Nesin yabancı dillere en çok çevrilen birkaç yazardan birisi.

Aziz Nesin, 1915’te Heybeliada’da doğdu. 1937’de Ankara Harp Okulu’nu bitirip teğmen oldu. Bir yandan da Güzel Sanatlar Süsleme bölümüne devam etti. Asteğmen rütbesiyle Trakya, Erzurum, Erzincan illerinde görev yaptı. Zonguldak’ta üsteğmen rütbesiyle uçaksavar top mevzileri yaptırmakla görevdeyken, ‘görev ve yetkisini kötüye kullandığı’ suçlamasıyla askerlikten uzaklaştırıldı.

Bir süre bakkallık ve muhasaplık yaptıktan sonra Yedigün, Karagöz, Tan ve Vatan gibi dergi ve gazetelerde yazarlık yaptı.

1946’da Sabahattin Ali ile beraber Marko Paşa adındaki mizah dergisini çıkarttı. Gazete dönemin en güçlü politik eleştirilerini içerdi, iktidarın tüm baskı ve kapatmalarına rağmen varlığını korudu. Nesin, yayımlanmamış Amerikan yardımlarını eleştiren yazıları sebebiyle hapis cezası aldı.

Azizname kitabıyla 4 ay tutuklu kaldı. Bir yazısında 2. Elizabeth, 1. Faruk ve Rıza Pehlevi’yi aşağıladığı iddiasıyla 6 ay hapis cezası aldı.

1954’da Akbaba dergisinde takma isimleriyle öyküler yazmaya başladı.

Nesin, 1955’te yaşanan 6-7 Eylül faşist saldırıları ile ilgili ‘komünist komplosu’ iddiası ortaya atılarak, gerekçesiz 9 ay hapis yattı.

1956’da Kemal Tahir ile birlikte Düşün Yayınevi’ni kurdu. Yeni Gazete, Akşam ve Tanin gibi gazetelerde köşe yazarlığı yaptı. Gene aynı yıl Uluslararası Gülmece Yarışması’nda Kazan Töreni öyküsüyle birinci oldu ve kazan-dığı Altın Palmiye’yi hazineye bağışladı. 1957’de aynı ödülü Fil Hamdi isimli öyküsüyle ikinci kez kazandı.

1961’de Zübük adlı romanını yazdı.1962’de Zübük mizah dergisini çıkardı.

Pasaportunu alabildiği 1965’te, Berlin ve Weimar’daki Antifaşist Yazarlar Toplantısı’na katıldı; Polonya, SSCB, Romanya ve Bulgaristan’a gitti.

1966’da Bulgaristan’da Vatani Vazife ve 1969’da Moskova’da İnsanlar Uyanıyor öyküsüyle Uluslararası Gülmece Yarışması’nda birincilik ödüllerini almaya devam etti.

1967’de Şimdiki Çocuklar Harika, 1970’de Gol Kralı romanını yazdı.

Aziz Nesin, 1972’de Nesin Vakfı’nı kurdu. Bu vakıf kimsesiz ve yoksul çocukların eğitim ve maddi ihtiyaçlarını karşıladı. Kitaplarının tüm gelirleri vakıfa bırakıldı. Seçme edebi eserlerin olduğu Nesin Vakfı Edebiyat Yıllığı çıkarıldı.

1977’de Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanı seçildi.

1978’de Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz romanıyla Madaralı Roman Ödülü’nü kazandı.

1984’te Aydınlar Dilekçesi’ne katkı yaptı.

1985’te PEN Kulüp onur üyeliğine getirildi.

2 Temmuz 1993 Sivas Katliamı yaşandığı sırada otel içerisinde bulunan sanatçılardandı.

6 Temmuz 1995 gecesi sabaha karşı geçirdiği kalp krizi sebebiyle hayatını kaybetti. Mezarı Çatalca’daki Nesin Vakfı’nın bahçesindedir.

Reklam

Önceki Haberler

Hakkında soruşturma açılan eğitimci Özkan Rona ifade verdi

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanvekili seçimlerinin yapıalcağı gün belediye binasının önüne gittiği için soruşturma açılan eğitimci…

7 Ağustos 2026 18:13

İspanya ve İtalya arasındaki sınır kontrolü krizi devam ediyor: 9 Ağustos’a kadar süre verildi

İtalya'nın İspanya'dan gelen yolculara yönelik başlattığı geçici sınır kontrolleri tartışma başlattı. İspanya hükümeti, İtalya’ya kontrolleri…

7 Ağustos 2026 16:47

Müftülükten çocuklarla ‘Manifest-Müslüman atışması’ videosu: Çocuk yaştan itibaren ayrıştırma

Eyüpsultan Müftülüğünün yürüttüğü "Benim Ahlakım" projesi kapsamında çocuklarla "Manifest-Müslüman atışması" başlıklı bir video çekilip sosyal…

7 Ağustos 2026 15:52

Bakan Gürlek’ten yeni sansür sinyali: Bunların tek bir çatı altında mutlaka toplanması gerekiyor

Iğdır'da konuşan Akın Gürlek, ekim ayında TBMM gündemine gelecek sosyal medya yasasını hatırlatırken internet basını…

7 Ağustos 2026 15:44

İsrail şimdi de Macron’u hedef gösterdi: Bizi sırtımızdan bıçakladı

İsrail Diaspora Bakanı Amichai Chikli, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'u Gazze politikası nedeniyle hedef aldı. Macron'un…

7 Ağustos 2026 15:40

Akın Gürlek, AKP MYK’sından çerçeve yasa teklifini anlattı: Selahattin Demirtaş düzenlemeden yararlanamayacak

Adalet Bakanı Akın Gürlek, AKP Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) toplantısında "çerçeve yasa" teklifinin…

7 Ağustos 2026 13:45
Reklam