“2021 baharına kadar maske kullanmaya devam…”

Dünya bir yandan koronavirüs salgınıyla uğraşırken; öte yandan aşı savaşlarını yakından takip ediyor.

Çoğu otorite, aşının bu yılın sonunda bulunacağını ve kitlesel aşılamanın 2021’in başında başlayacağına dair açıklamalarda bulunuyor, ancak bilim insanları bu önermeye katılmıyor. ABD’li ilaç şirketi Moderna’nın CEO’su bugün yaptığı açıklamada, geliştirdikleri aşının etkili ve güvenli olduğunun kanıtlanması durumunda, Mart sonu veya Nisan ayı başına kadar halkın kullanımına açık olmayacağını açıkladı. İngiliz uzmanlar ise, etkili bir aşı bulunsa dahi gelecek ilkbahara kadar hayatın normale dönmeyeceğini ve kısıtlamaların kademeli olarak devam edeceğini söyledi.

İngiltereki bilim insanları etkili bir koronavirüs aşısının bile ilkbaharda hayatı normale döndüremeyeceği konusunda uyarılarda bulundu.

BBC’den James Galleger’ın haberine göre, bilim kuruluşu Royal Society araştırmacıları, olası bir aşının başarılı olma ihtimaliyle ilgili insanlardan gerçekçi olmalarını istedi.

Bilim insanları, aşının toplu halde uygulanmasının bir yılı bulabileceğini ve kısıtlamaların bu süre içinde kademeli olarak devam edebileceğini ifade etti.

İngiliz bilim insanlarının açıklamasına paralel olarak, ABD’li ilaç devi Moderna’nın CEO’su Stephane Bancel, Financial Times’a yaptığı açıklamada, geliştirdikleri aşının Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından bu yılın sonunda onaylanmasını beklediklerini, ancak aşının Mart sonu ya da Nisan ayından önce genel kullanıma açık olmayacağını belirtti.

Bancel, Moderna’nın en erken 25 Kasım’da acil kullanım onayı için başvuruda bulanabileceğini söyleyerek, “Acil kullanım onayının, yaşlılar ile sağlık çalışanları gibi yüksek risk grubunda bulunan insanlara hitap etmeye başlamak için önemli bir tıbbi araç olacağını düşünüyoruz” diye konuştu.

Bununla birlikte Bancel, Moderna’nın aşı adayının onayı öncesinde üretim kapasitesini artırmak için çalıştığını sözlerine ekledi:

“Gerçekten oyunun önüne geçmeye çalışıyoruz, aşının güvenilirliği ve etkinliği kanıtlanırsa, acil kullanım için elimizde yeterli aşı olacak.”

Daha önce benzeri görülmemiş bir hızda gerçekleşen bir süreçte, dünyanın dört bir yanındaki uzmanlar tarafından virüse karşı koruma sağlamak için 200’den fazla aşı geliştiriliyor. Söz konusu aşıların bir düzine kadarı ise insan deneyleri devam ediyor. Erken deneme verileri, aşıların bir bağışıklık tepkisini tetiklediğini öne sürüyor, ancak aşılarının hiçbirinin Covid-19 karşı tam koruma sağladığı ya da semptomları azaltmak için yeterli olduğu kanıtlanmadı.

Imperial College London Ulusal Kalp ve Akciğer Enstitüsü’nden Dr. Fiona Culley, “Bir aşı, pandemiyi potansiyel olarak sona erdirmek için büyük bir umut sunuyor, ancak aşı geliştirme tarihinin birçok başarısızlıkla dolduğunu biliyoruz” ifadelerini kullandı.

HAYAT BİRDENBİRE NORMALE DÖNMEYECEK

Profesör, Nilay Shah, “Aşı mevcut olsa bile, bu bir ay içinde herkesin aşı olacağı anlamına gelmez. Aylar sürebilir, belki yıllar geçebilir. Mart ayında hayat birdenbire normale dönenecek diye bir şey yok” dedi.

Bununla birlikte, raporda hala aşı geliştirme hususunda büyük zorluklar olduğu kaydedildi. Moderna’nın potansiyel aşısında olduğu gibi RNA bazlı aşıların daha önce hiç seri olarak üretilmediği belirtildi. Araştırmacılar hem aşı hem de cam şişeler için ham madde sorunu ve ülkelerin soğuk zincir altyapısında sorunlar bulunduğunu ve geliştirilen aşılardan bazılarının eksi 80 derecede saklanması gerektiğini aktardı.

Profesör Shah, insanları aşılamak için ayrıca on binlerce eğitilmiş yeni personele ihtiyaç duyulacağını da sözlerine ekledi.