Reklam
Kategoriler: Hafıza-i Beşer

29 Ekim 1923: Cumhuriyet kuruldu

Reklam

Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşı’ndan yenik çıkmasıyla, emperyalizm tarafından pay edilme planlarına karşı bağımsızlık savaşı verilmiş, işbirlikçi saltanat ve hilafet sevdalılarına rağmen Cumhuriyet kurularak yeni bir kapı açılmıştı.

1919-1922 yılları arası emperyalist işgale karşı Mustafa Kemal önderliğinde gelişen Anadolu direnişi başarıyla kazanılmıştı. Bu zaman içerisinde 23 Nisan 1920’de Meclis açılmış; 20 Ocak 1920’de ilk halk anayasası kabul edilmiş ve 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırılmıştı. Ülke, seçilmiş vekiller tarafından yönetiliyorsa da siyasi iç ve dış bazı gelişmelerde sıkıntı doğuruyordu.

27 Ekim 1923’te İcra Vekilleri Heyeti’nin istifası üzerine yeni bir kabine daha kurulamayınca, 28 Ekim 1923 gecesi Çankaya Köşkü’nde Mustafa Kemal Paşa; İsmet Paşa, Kazım Paşa ve Fethi Bey’in olduğu masada “Efendiler… Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz!” diyerek yeni yönetim biçimine geçileceğini duyurmuştu. Akşamında İsmet Paşa ile yeni kanun tasarısı hazırlanmış, 29 Ekim 1923’te Meclis’e sunulmuş ve Cumhuriyet ilan edilmişti.

Kanun, birçok konuşmacının “Yaşasın Cumhuriyet!” sesleriyle alkışlanan konuşmalarıyla kabul edildi. Cumhuriyet’in ilanı Ankara’da 101 pare top atışı ile duyuruldu.

Reklam

Önceki Haberler

ABD ve İran görüşmeleri Pakistan’ın İslamabad kentinde yapılacak

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarının ardından 8 Ubatta Trump'ın "ateşkes" ilan etmesiyle başlayan süreçte Pakistan'ın…

11 Nisan 2026 13:35

“Tam bağımsız Türkiye için NATO’ya hayır!” imza kampanyasına yoğun destek

Çağrı metninde, "2026 yılında NATO Zirvesi’ne ülkemizin ev sahipliği yapmasını istemiyoruz. Temmuz ayında Ankara’da yapılması…

11 Nisan 2026 11:46

Amasız fakatsız laiklik

Gezi olayları bir tesadüf değil, Cumhuriyet ve laikliğe karşı girişilen uygulamalara tepki anlamına geliyordu. Bu…

11 Nisan 2026 00:13

Laiklik ve emek mücadelesi: İşçi sınıfının neden laiklik bayrağına ihtiyacı var?

Laiklik kavramsal olarak toplumsal ve kültürel alanla ilgili görünüyor olsa bile, laikliğin din ve inanç…

11 Nisan 2026 00:07

Feminist yaklaşımlar ve laikliği yeniden hatırlamak

Cumhuriyeti, laikliği militarizm ve despotik sıfatlarıyla yaftalayan, Siyasal İslam’ın yükselişini demokrasi heyecanı ile karşılayan, karşı…

10 Nisan 2026 23:58

İnanç özgürlüğünün yanında irticanın karşısındayız

Bugüne kadar doğrudan şeriat talep etmekten kaçındılar, özgürlüklerden dem vurdular, mağduru oynadılar. Zamanı geldiğini düşündükleri…

10 Nisan 2026 23:50
Reklam