6 Ocak 1969: ODTÜ’de Amerikan büyükelçisi Komer’in arabası yakıldı

Vietnam Kasabı olarak bilinen Robert William Komer, Ankara’ya ABD Büyükelçisi olarak Kasım 1968’de atandığında Ankara’ya gelişi yaklaşık bin öğrencinin katılımıyla protesto edilince Esenboğa’dan hızla kaçmak zorunda kalmıştır.

Başta ODTÜ’lü öğrenciler olmak üzere çeşitli yayın organları aracılığıyla Komer’in Türkiye’ye gelmesine şiddetle karşı çıkılmıştır.

Atandıktan bir süre sonra Komer, ODTÜ’yü ziyaret etmek ister. Rektör Kemal Kurdaş, ısrarla resmi yazıyla başvuran Komer’i, 3. başvurusunun ardından reddedemez. 6 Ocak günü ODTÜ Rektörü Kemal Kurdaş, büyükelçi Robert Komer’i kurullardan ve öğrencilerden gizleyerek öğle yemeğine davet eder.

Komer, 1969 model Cadillac marka siyah renkli makam otomobiliyle 6 Ocak 1969 günü saat 12:30’da ODTÜ’ye gelir. Haberi alan öğrenciler, rektörlük binası önünde toplanırlar. Öğrenciler Komer’in arabasını ters çevirip ateşe verirler.

İçişleri Bakanı telefonda Rektöre, üniversiteye polisle gireceğini söyler, Rektör ise polisi okula sokmaz.

3 gün sonra aynı yerde yapılan basın duyurusunda, ODTÜ’deki öğrenci derneklerinin çoğu ve başka üniversitelerden de dernekler, yapılan eyleme, temsil ettikleri binlerce öğrenci adına hep beraber sahip çıkarlar. Aynı gün, Rektörlük, güvenlik sebebiyle eğitime ara verir. Öğrenciler bu karara da karşı çıkarlar.

Aynı gün öğrencilere kınama cezası ve haklarında kovuşturma kararı verilir. Ertesi gün Ankara Sulh Ceza Mahkemesi tarafından aracı yaktıkları gerekçesiyle Tuncay Çelen ve Seçkin İnceefe tutuklanır, 7 öğrenci hakkında gıyabi tutuklama kararı verilir.

Karar Danıştay’da bozulur, eğitim yeniden başlar. Bu sefer, tüm yurt genelindeki, onbinleri, belki yüzbinleri temsil eden öğrenci birlikleri, eylemi hep beraber gerçekleştirdiklerini, emperyalizme karşı direnişin başladığını bildirirler.

Yaklaşık 2 hafta sonra, aranan 7 öğrenci, rektörlük önünde, törenle ortaya çıkarlar. 4000 kişilik bir kortej eşliğinde ODTÜ nizamiyesine teslim olurlar. 3000 kişi daha savcılığa dilekçe vererek yakma eylemine karıştıklarını belirtirler.

ODTÜ Öğrenci Birliği, tutuklanan arkadaşlarına maddi yardımda bulunur, tutukevine her gün yemek götürür, okul harçlarını yatırır.

Öğrenciler 12 Mart 1969’daki duruşmadan sonra tahliye edilirler, Komer ise görevinde ancak Mayıs’a kadar kalabilir.