Diyanet’in ‘gizli’ raporunda Uşşakiler

Diyanet, 15 Temmuz Darbe Girişimi ardından cemaat ve tarikatlara ilişkin bir çalışma yaptı.

‘Türkiye’deki Dinî-Sosyal Teşekküller, Geleneksel Dinî-Kültürel Oluşumlar ve Yeni Dinî Akımlar’ başlıklı rapor, ‘gizli’ ibaresi ile geçen yıl basına sızdırıldı. Ön sözünde Din İşleri Yüksek Kurulu’na bağlı İnanç ve Dinî Oluşumlar Komisyonu tarafından hazırlandığı belirtilen rapor Diyanet tarafından ne üstlenildi, ne de reddedildi. Diyanet’in Uşşakiler hakkındaki görüşleri de bu raporda mevcut.

Türkiye’deki Dinî-Sosyal Teşekküller, Geleneksel Dinî-Kültürel Oluşumlar ve Yeni Dinî Akımlar başlıklı raporda Uşşakiler, Halvetiyye tarikatının iki kolundan biri olarak tanımlanıyor.

Raporda, Uşşaki tarikatının tarihçesi şöyle anlatılıyor:

Uşşaki tarikatının kurucusu Hasan Hüsamettin el-Buhari el-Uşşaki’dir (1475-1593). Kasımpaşatlaki merkez tekkenin son zakirbaşısı ve döneminin ileri gelen musikişinaslarından olan Kasımpaşalı Cemaleddin Efendi’nin (ö. 1937) öğrencileri arasında Hafız Kemal, Sadettin Kaynak, Sadi Hoşses ve Kemal Batanay gibi ünlü mevlidhanlar ve bestekârlar bulunmaktadır.

Günümüzde İç Anadolu bölgesinde devam eden bir kolu Hüsnü Gülzari’den (ö. 1965) sonra İbrahim İpek ve Fatih Nurullah tarafından sürdürülmektedir.

‘Öne çıkan görüşleri’ başlıklı kısımda ise Uşşakilerden şöyle bahsediliyor:

”Genel olarak Cerrahilerin de Uşşakilerin de gayeleri insanların nefis terbiyesini sağlamak ve tasavvuf ilmini yaygınlaştırmak olmakla birlikte Cerrahiler eğitim seviyesi ve kültür düzeyi yüksek bir kesim arasında yaygındır. Uşşakiler ise eğitim seviyesi ve kültür düzeyi vasat insanlar arasında daha yaygındır.

Raporun ‘değerlendirme’ kısmında Halvetiyye tarikatının iki kolu hakkında şu ifadeler kullanılıyor:

Halvetiyye’nin günümüzdeki en önemli temsilcileri konumundaki Cerrahi ve Uşşaki tarikatları genellikle klasik tasavvufi anlayışı sürdürmektedirler. Bununla birlikte, günümüz iletişim araçlarını ve medya imkânlarını da kullanarak görüşlerini kitlelere yaydıkları görülmektedir. Halvetilerin Cerrahi kolunun daha çok bazı entelektüel ve sanat çevrelerince ilgiyle takip edildiği müşahede edilmektedir.