Prof. Dr. Mehmet Ceyhan: Ekstra bir şeyler yapmak lazım, yeniden ekonomiyi durduramayız

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı ve Enfeksiyon Hastalıkları Derneği Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, koronavirüs salgınında Türkiye’de gelinen durumu değerlendirdi.

Mayıs ayında yapılan tahminlerde salgının yaz aylarında biteceği öngörülerinin olduğunu hatırlatan Ceyhan, “Bundan hem vatandaşlar hem de hükümetler etkilendi. Yazın normalleşeceğini düşündüler. Öngörülemeyen bir şey vardı; pandeminin mevsimi olmaz. Çünkü bir insandan çıkıp saniyeler içinde başka bir insana bulaşıyor virüs. Bu da yazın başlarında hemen hemen dünyadaki bütün ülkelerin normalleşme çabalarına yansıdı. Bir taraftan da ekonomik güçlükler ülkeleri, tedbirleri hızla kaldırmaya yönlendirdi. Gördük ki her ülke bir yerlerde takıldı. Kimi 300-400’lerde takıldı, kimi bizim gibi 1000’ler civarında takıldı. Şimdi ondan aşağı indiremiyoruz” dedi.

Bir başka öngörünün de belirtisiz vakaların bulaşı ne oranda devam ettireceği konusunda olduğunu söyleyen Ceyhan, “Ben hep ’10 katı’ diyordum, böyle belirtisi olmayan vaka var. Bu fazla bulunuyordu, önemsenmiyordu. Ama gördük ki siz vakaları izole edip onların temaslılarını da bulup izole ettiğinizde de bu belirtisiz kişiler bulaştırmaya devam ettiriyor. Belli bir sayının altına inmenizi önlüyor” diye konuştu.

“SÜPER BULAŞTIRICILAR ÇOK UZUN SÜRE YAYIYOR”

Prof. Dr. Ceyhan, salgında süper bulaştırıcıların bu dönemde çok önemli olduğunu vurgulayarak “Siz vakaları azaltıyorsunuz, bir noktada duruyor. Orada işte süper bulaştırıcılar büyük rol oynuyor. Tabi süper bulaştırıcının kim olduğunu bilemiyoruz; ama bunların olabileceği ve riski artırabileceği meslekler var. Sağlık personeli, gişe ve danışman memurları, kasiyerler, kuaför, berberler, uçaklardaki kabin memurları, şoförler gibi. Bunları tarayarak, bu kişileri mümkün olduğu kadar yakalamaya çalışılmalı. Yüzde 50 yakalarsanız yüzde 50 etki eder. Çok az bir kısmı süper bulaştırıcı. Bazı özellikleri var; bir seferde ağızlarından, burunlarından çok fazla virüs çıkarıyorlar. Öksürükte, hapşırıkta o damlacıkları çok daha uzun mesafeye gönderebiliyorlar. Virüsü çok daha uzun süre yayabiliyorlar. Normal bir kişi 2 hafta yayıyorsa bunlar daha uzun süre yayıyorlar. Bunlar belli meslekler içinde olduğu zaman risk oluşturduğunu bildiğimiz için o meslekleri tarayarak pozitif olanları izole edebiliriz” görüşünü savundu.

‘TOPLANMALARA KISITLAMA’ ÖNERİSİ

Prof. Dr. Ceyhan, vakaları düşürmek için bazı önlemlerin alınması gerektiğine dikkat çekerek “Anlaşılan o ki ekstra bir şeyler yapmak lazım. Sokak yasakları ya da iş yerlerinin kapatılması gibi önlemlerle olmaz. Yeniden ekonomiyi durduramazsınız, sosyal hayatı ortadan kaldıramazsınız. Bunlar devam ederken yapılabilecek bazı şeyler var. Bunların başında toplanmalara sayı kısıtlaması getirilmesi geliyor. Örneğin akraba, arkadaş toplantılarına 10 kişi sınırlaması olabilir. Taziye evlerine denir ki ‘bir anda en fazla 15 kişi olacak, onlar çıkınca belli yerler dezenfekte edilecek, sonra 15 kişi alınacak’ gibi. Ya da ‘askere uğurlama töreninde en fazla 20 kişi olabilir’ diye. Çünkü biz bunların acısını çok çekiyoruz. Bir taziye evinden 200 vaka çıkıyor, bir askere uğurlama töreninde 50-60 vaka çıkıyor, bir nişan yemeğinden 100 vaka çıkıyor.” ifadesini kullandı.