14 yılda asgari ücret 111 dolar eridi! En düşük seviye

Döviz kuru yükseldikçe emekçiler de sürekli yoksullaşıyor. Özellikle asgari ücretle çalışan 10 milyon emekçi, TL’nin dolar karşısında yılbaşından bu yana yüzde 30’dan fazla değer kaybetmesiyle daha fazla sıkıntı yaşamaya başladı. Artan enflasyonun da etkisiyle maaşı her gün eriyen asgari ücretlinin ayakta kalma mücadelesi her geçen gün zorlaşıyor.

‘AÇLIK’IN GERİSİNDE

Cumhuriyet’ten Şehriban Kıraç’ın haberine göre; Türkiye’de halen 2 bin 826 lira olarak uygulanan asgari ücret, bugün sadece 318 dolar ediyor. Bu miktar dolar bazında son 14 yılın en düşük seviyesi. Yılbaşında dolar kuru 7.37 TL iken, asgari ücretlinin maaşı 383 dolara denk geliyordu. Geçen hafta Merkez Bankası’nın faizi 1 puan indirmesiyle asgari ücretin dolar karşısında düşüşü ise zirve yaptı. Asgari ücret, doların 8.88 TL’yi aşmasıyla dolar karşısında 9 ayda 65 dolar eridi.

Oysa 2008 yılındaki ekonomik krizde dolar kuru 1.17 TL iken 503 liralık asgari ücret 429 dolara denk geliyordu. Aradan geçen zamanda asgari ücretli 111 dolarını kaybetti. Asgari ücret 2019’da 369 dolar, 2018’de ise 426 dolar ediyordu. Türkiye’de asgari ücret civarında 10 milyona yakın kişi çalışıyor. DİSK-AR verilerine göre 3.3 milyon işçi (bütün ücretli çalışanların yüzde 17’si), asgari ücretin altında bir ücretle geçimini sağlıyor.

Asgari ücretin yarısından daha az ücretle çalışan işçi sayısı 1 milyona yakın. Türk-İş’in Ağustos 2021 verilerinde, dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı yani açlık sınırı 2 bin 927 TL olarak hesaplandı. Bu miktar, asgari ücreti de solladı.

GIDA FİYATLARI ARTIŞI ZİRVEDE

TÜİK rakamlarına göre, ağustos ayında gıda fiyatlarındaki artış yüzde 29.8 oldu. Birleşik Metal İşçileri Sendikası Sınıf Araştırmaları Merkezi’nin (BİSAM) hesaplamasına göre asgari ücretli, 2020 Ağustos ayına kıyasla gıda karşısında alım gücünü reel olarak yüzde 6.2 kaybetti. Örneğin salatalık fiyatlarında yaşanan artış karşısında alım gücünü yaklaşık yarı yarıya yitiren asgari ücretlinin, geliri ile geçen seneki kadar salatalık alabilmesi için ücreti 5 bin 314 lira olmalı. Bu tutar, kabakta 4 bin 358 lira, şeftalide 4 bin 213 lira, tavukta 3 bin 812 lira, ayçiçeği yağında 3 bin 714 lira.

Yoksullaşan, işini kaybeden milyonlarca yurttaşı doğalgazdan gıdaya, elektrikten akaryakıta her kalemde fiyat artışları bekliyor. Bugün Türkiye’de 17 milyon kişi sosyal yardımlarla ayakta kalma mücadelesi veriyor.

ASGARİ ÜCRETİN 33,4’Ü EMEKÇİNİN ELİNE GEÇMEDEN VERGİYE GİDİYOR

Brüt asgari ücretin dolaylı-dolaysız vergi ve kesintilerini dikkate aldığımızda yüzde 33.4’ü vergi ve kesintilere gidiyor. İşçinin eline (asgari geçim indirimi) brüt asgari ücretin sadece yüzde 66.6’sı net harcanabilir gelir olarak geçiyor. İşçi, 365 günün 122 günü, vergi ve kesintiler için çalışıyor.