31 Ağustos 1967: Sovyet yazar İlya Ehrenburg yaşamını yitirdi

Sovyet yazar ve gazeteci İlya Ehrenburg 1891 yılında Kiev’de Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Çarlık Rusya’sında yükselen devrimci hareketin etkisi ile 1905’te Bolşeviklerin arasına katıldı. Kısa süre tutuklandı, sonrasında Fransa’ya iltica etti. Ülkesinden uzakta bile olsa siyasi faaliyetlerini sürdüren Ehrenburg, Birinci Dünya Savaşında, muhabirlik yaptı. 1917’nin Mart ayında Rusya’ya döndü.

Devrim sonrasında Sovyet basınında önemli görevler üstlendi. 1923 yılında İzvestiya Paris muhabiri olarak Fransa’ya gitti. 30 yıllarda Sosyalizmin kuruluşuyla ilgili bir dizi makale yayınladı. İspanyol Cumhuriyetçilerinin, Nazilerin desteklediği faşistlere karşı mücadelesini romanlarına ve öykülerine yansıttı. Sosyalist Anavatan Savunması sırasında cephelerde savaş muhabiri olarak görev yapan Ehrenburg, faşizmin bütün kötülüklerini ortaya döken yazılar yayımladı.

İkinci Dünya Savaşını anlattığı romanlarından biri olan  “Paris Düşerken” Fransız burjuvazisinin, işçilere ve ilericilere karşı uyguladığı baskı politikalarını, ülkenin savaş sanayisini nasıl fasitlerin kontrolüne bıraktıklarını ve burjuvazinin Faşizmin işgali sonrası nasıl işbirlikçi role büründüğünü anlatır. Savaşı anlattığı “Fırtına” romanı, Sovyet yurttaşlarının cesaretini ve sosyalizme olan güvenlerini anlatır. Cephede bizzat bulunan yazar bu eserde kendi deneyimlerini aktarmaktadır. “Dipten Gelen Dalga” savaş sonrası yeni toplumun nasıl kurulduğu ve savaş boyunca ittifak yapmış güçlerin nasıl ayrıldığını, toplumun savaş sonrası ne durumda olduğunu anlatır.

Pek çok yazarın toplumdan ümidini kestiği ve bireye yöneldiği bu dönemde Ehrenburg, hiçbir zaman toplumdan ümidini kesmez, onun romanlarında mücadeleden vazgeçen insanlara yer yoktur. Karakterleri son ana kadar sosyalist sisteme inançlarını yitirmezler. Her sürecin insanlarda bıraktığı etkiyi keskin şekilde ortaya koyan yazar, burjuvazinin ikiyüzlülüğünü her fırsatta ortaya koyar.

Ehrenburg, savaş sonrasında “Dünya Barış Konseyi” başkan yardımcılığı yaparak barışın tesisinde öncü rol üstlendi. Paris, Bröslav, Varşova, Viyana, Helsinki gibi şehirlerde düzenlenen barış kongrelerinde konuşma yaptı. Bunun yanında ABD, Şili, Çin, Hindistan gibi dünyanın pek çok ülkesine ziyaretlerde bulunan Ehrenburg dünya barışına yaptığı katkılardan dolayı 1952 yılında Lenin Nişanı ile ödüllendirildi.

Hayatının son anına kadar barış ve sosyalizm mücadelesini sürdüren Ehrenburg 31 Ağustos 1967’de, 76 yaşında hayata gözlerini yummuştur.