TTK’de skandal toplu sözleşme: Ölen madencinin elbisesine göz diktiler

Amasra maden ocağında 43 madencinin yaşamını yitirmesiyle sonuçlanan grizu patlamasının ardından; Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) ile Genel Maden İş Sendikası arasında imzalanan 30. Dönem Toplu İş Sözleşmesi’nin detayları dikkat çekti. Toplu sözleşme hükümleri bir yıl önce facianın yaşandığı Amasra’daki ocak ile birlikte Armutçuk, Karadon, Kozlu, Üzülmez müesseselerinde çalışan işçileri de kapsıyor.

Sözleşmede işçilere yüklenen sorumluluklar da dikkat çekti. Buna göre; “Arama” başlığı altında, maden işçilerinin ocağa giriş ve çıkışlarında üstlerinin aranacağı belirtildi. Sözleşmede; “İşveren ayrıca işyerlerinde, misafirhanelerde, ortak istirahat yerlerinde de aramalar yaptırılabilir. Ancak, bu aramalarda aranılan yerin sahibi işçinin ve işçi sendikası temsilcisinin, işçinin bulunmaması halinde ise işçi sendikası temsilcisinin bulunması şarttır” ifadelerine yer verildi.

İŞVERENİ GÜCENDİRMEYECEK

“İşçilerin Uymak Zorunda Olduğu Hususlar” başlığı altında ise işçilere şu sorumluluklar yüklendi: “İşyerlerinde işçileri işverene karşı kışkırtacak ve gücendirecek hareketlerden kaçınmak. Çalıştıkları işyerleri ile bu yerlere bağlı ortak kullanım alanlarını temiz tutmak, buralarda kumar oynamamak, içki içmemek, silah taşımamak ve bunları bulundurmamak.”

İşçilere sözleşmedeki hükümlere aykırı hareket etmeleri durumunda verilecek cezalar da detaylı olarak anlatıldı. Buna göre işçiler ilk olarak yetkili amirleri tarafından uyarılacak, ancak yine bu hareket ve filleri tekrarlarlarsa ağırlık derecesine göre gündelik kesimi cezaları uygulanacak.

Sözleşmede; grizu riskine karşı alınan önlemlere de yer verildi. Sözleşmede, “Grizu çok olan yerlere sırası ile metan drenajı yapılacak, ayrıca gerek grizu, gerekse yangına karşı erken uyarı sistemleri temin edilecek bunlar yeteri kadar çoğaltılacak ve uygulanacaktır” denildi.

Sözleşmenin ekinde ise “İşçilere Verilecek Kişisel Koruyucu Donanımı Yönergesi” yer aldı.

Yönergenin, “İade Edilmeyen Kişisel Koruyucular Hakkında Yapılacak İşlem” başlığı altında, demirbaş olarak kayıt yapılan kişisel koruyucuların geri alınacağı açıklandı. İşçi ölse bile onun kişisel koruyucusunun işverene iade edileceği şöyle anlatıldı: “Ölen işçilerin, emekliye ayrılan veya sağlık sebebiyle işten çıkarılan işçilerden, üzerinde bulunan kişisel koruyucuları geri alınmayacağı gibi bedelleri de talep edilmeyecek, işyeri demirbaşı olarak verilmiş bulunan kişisel koruyucuları ise geriye alınacaktır. b) (a) fıkrası dışındaki sebeplerle işten ayrılanlar, üzerindeki bu yönerge konusu eşyaları geri vermekle yükümlüdürler. Bu eşyaları kısa zaman içerisinde iade etmeyenlerin, kişisel koruyucu eşyasının kalan miat süresi üzerinden bakiye bedeli hesaplanarak alakalılardan ayrıca tahsili yoluna gidilecektir.”

MALİ HAKLAR

Maden işçilerinin sözleşme ile kazandıkları mali haklar ise şöyle: “1 Ocak 2023 tarihinde günlük brüt çıplak ücretleri 500 TL’nin altında olan işçilerin, günlük brüt çıplak ücretleri 500 TL’ye çekilecektir. Birinci altı ayda çıplak günlük brüt ücrete yüzde 45 artı enflasyon farkı, ikinci altı ayda ise yüzde 15 artı enflasyon farkı; üçüncü altı ayda yüzde 10 artı enflasyon farkı ve dördüncü altı ayda yüzde 10 artı enflasyon farkı oranında ücret artışı yapılacak.”