Türkiye Çocuk ve Genç Psikiyatrisi Derneği’nden ketamin kullanımına dair açıklama

Geçtiğimiz gün Birgün gazetesinden Timur Soykan’ın haberine göre, İstanbul’da Adli Tıp Kurumu’nda görevli iken FETÖ üyesi olduğu için görevinden alınan Prof. Dr. Süleyman Salih Zoroğlu’nun kurduğu muayenehanede çok sayıda çocuğa (ketamin) ilaç içirerek “ailem tarafından cinsel istismara uğradım” dedirttiği iddia edilmişti.

Bu haberin ardından Türkiye Çocuk ve Genç Psikiyatrisi Derneği, çocukların tedavisinde ketamin kullanımına ilişkin soruya cevap verdi.

KETAMİN’İN ONAYI YOK

Açıklamada ‘ketamin’in çocuklar üzerinde kullanılmadığı şu şekilde belirtildi:

“Ketamin; bir fensiklidin türevidir, keyif verici ve halüsinojen (hayal gördürücü) etkileri nedeniyle kötüye (zararlı) kullanım riski olan bir maddedir. Hızlı etkilidir; savaş zamanında anestezi ve ağrı kesici amacıyla kullanılmıştır. 2019 yılında Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından sadece 18 yaş üzerindeki erişkin depresyon hastalarında burun yoluyla (nazal) kullanımına onay verilmiştir. Nazal ketamin spreyi ülkemizde Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından 2022 yılında kötüye kullanımı riski taşıdığından renkli reçete sistemi ile ek izlem listesine ve kontrole tabi ilaç listesine dahil edilmiştir. Ketaminin, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi alanında ne ülkemizde ne de Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ile Avrupa Tıp Dairesi (EMA) gibi diğer ilaç idareleri tarafından ruhsatlı bir kullanımı olmadığı gibi tedavi uygulama rehberlerine giren bir kullanımı da henüz bulunmamaktadır. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi alanındaki ketamin çalışmalarında yan etki olarak en sık halüsinasyon ve disosiasyon (bilinçte bölünme) görülmüştür. Ketamin’in onaylanmış bir kullanımının olmaması nedeniyle çocuk ve ergen psikiyatrisi alanında kullanımı endikasyon dışıdır, özel izinler kapsamındadır. Ketaminin uzun süre ve yüksek dozlarda kullanımı nörotoksiktir (sinir hücrelerini zehirleyici), psikoza (gerçeği değerlendirme bozukluğu) eğilim ve bağımlılık riski taşır.

Disosiyatif kimlik bozukluğu (bölünmüş kimlik); hayaller görme ve sesler duyma gibi psikotik bozukluk ile karışabilen belirtileri olan, ender görülen ve çocuğun yaşı küçüldükçe tanı konması çok zor olan bir psikiyatrik tanıdır. Şiddetli cinsel istismara uğramış olmak çoğu psikiyatik bozukluğun riskini arttırdığı gibi disosiyatif kimlik bozukluğu riskini de arttırır. Ancak hayaller gördüren, telkine yatkın hale getiren ketamin de kişide bu hastalığa benzer disosiasyon durumlarının ortaya çıkmasına yol açabilir.

BİLİMSEL VE ETİK OLMAYAN GİRİŞİM

Bu olayın faili olan Prof. Dr. Süleyman Salih Zoroğlu meslek örgütümüzün temel ilkelerinin çok dışında, bilimsel ve etik olmayan girişimlerde bulunmuştur. ‘Önce zarar verme’ ilkesi çerçevesinde bu tür girişimlerin önlenmesi için derneğimiz tarafından her türlü çalışma gerçekleştirilmektedir. Çocuk, ergen ve ailelerimizin zarar görmemesi ve adaletin yerine gelmesi için toplumsal vicdan ve bilinç ile hareket eden otoritelerin ve emek harcayan tüm bilim insanlarının ve meslektaşlarımızın arkasındayız. Bahsi geçen iddialar çerçevesindeki süreç, derneğimiz tarafından bizzat takip edilecektir.”