İran’da cumhurbaşkanı adayları internet yasakları ve zorunlu başörtüsü uygulamasını tartıştı

İran’da 28 Haziran’da yapılacak cumhurbaşkanı seçimi için yarışan 6 adayın katıldığı münazara, devlet televizyonunda canlı yayınlandı.

Seçimin tek reformist adayı Mesud Pezeşkiyan, yaklaşık 4 saat süren münazarada, internet yasaklarının kriz zamanlarında olabileceğini ancak normal koşullarda halka zarar verdiğini belirterek, “Cumhurbaşkanı olursam internetteki birçok yasak ve kısıtlamayı kaldıracağım” dedi.

Pezeşkiyan, ülkedeki zorunlu başörtüsü uygulamasına ilişkin ise “Nasıl daha önce kadınlarımızdan başörtüsünü alamadılarsa şimdi biz de kadınlara zorla başörtüsü taktıramayız” ifadesini kullandı.

Adaylar arasındaki tek din adamı Mustafa Purmuhammedi, internet yasaklarının mecrasından çıktığını dile getirerek, “Filtreleme bir noktada doğruydu ancak devam etmesi endişe verici bir hale geldi” değerlendirmesinde bulundu.

Vatandaşların yasakları aşabilmek için satın aldıkları VPN hizmetlerine işaret eden Purmuhammedi, “Bu yasaklarla ortaya çıkan VPN mafyasının varlığı insanların cüzdanlarını boşaltıyor ve güvenlik tehlikeye giriyor” diye konuştu.

Purmuhammedi, zorunlu başörtüsünün “kanun hükmü” olduğunu ancak bunun zorla olmayacağını ve cumhurbaşkanı olması halinde şu anda tartışılan ve kurala uymayan kadınlara çeşitli müeyyideler getirmesini öngören yasayı geri çekeceğini belirtti.

Muhafazakar aday Muhammed Bakır Kalibaf, ülkede karışıklık ve protesto gibi özel durumlar haricinde internet yasaklarına karşı olduğunu söyledi.

Kalibaf, yasaklar nedeniyle VPN kullananların oranının yüzde 67’ye çıktığına dikkati çekerek, “Riski ortadan kaldırmak yerine artırdık ve hem ekonomik hem maddi zarar hem de manevi zarar gördük” dedi.

Zorunlu başörtüsü yasasına ilişkin ise Kalibaf, bunun “saygı olmadan, gerginlik ve şiddetle” çözülemeyeceğini ifade etti.

Kalibaf, polisin kadınlara müdahalesi sırasında “acı hadiselerin de yaşandığını ve bunların durdurulması gerektiğini” belirtti.

Muhafazakar aday Said Celili de internet yasaklarına değinmeden yabancı uygulamaların yerine geliştirilen yerli platformlara işaret etti.

Celili, yabancı platformların güvenlik tehdidi oluşturabileceğini dile getirdi.

Başörtüsü konusunda ise Celili, “Başörtüsü, kadınların sosyal varlığının kıyafetidir ve mahremiyetlerinin korunmasında ve ilerlemesinde önemli rol oynar” dedi.

Diğer iki muhafazakar aday Kalibaf ya da Celili lehine çekileceği öngörülen Ali Rıza Zakani, Pezeşkiyan ile Purmuhammedi’nin seçim merkezlerinin ortak çalıştığını iddia etti. Bunun üzerine Pezeşkiyan, “Kesinlikle sonuna kadar (aday) kalacak mısın?” diye sordu.

Zakani de “Ben kesinlikle kalacağım ve sizin cumhurbaşkanı olmanıza izin vermeyeceğim” dedi. Buna cevaben Pezeşkiyan, “Bu bir yarış ve kararı halk verecek. Kimse kimseyi engellemeyemez” ifadesini kullandı.