NATO içinde hava sahası tartışması: Türkiye’den tepki

NATO’nun bu yıl ilk kez Ege Denizi’nde gerçekleştirdiği büyük çaplı tatbikat olan Ramstein Flag 2024, Yunanistan’ın Andravida Üssü’nde başladı. Tatbikat, 12 NATO ülkesinin katılımıyla, 140’tan fazla hava unsurunun yanı sıra kara, deniz ve özel harekat birimlerini de kapsıyor. NATO tarafından yapılan açıklamada, tatbikatın amacının müttefikler arasında işbirliğini ve entegrasyonu geliştirmek olduğu, bu sayede hem mevcut hem de yeni ortaya çıkan tehditlere karşı hazırlığın artırılmasının hedeflendiği belirtildi. Tatbikatta F-35, Rafale, Mirage ve F-16 gibi savaş uçaklarının yanı sıra, MQ-9, Rivet Joint ve NATO AWACS gibi gözetleme ve destek uçakları da görev alıyor.

Ancak Türkiye, tatbikata katılma planını hava sahası üzerindeki anlaşmazlık nedeniyle iptal etti. Ünlü havacılık sitesi Aerotime, bu çekilmenin sebebini Atina FIR Hattı’na ilişkin süregelen anlaşmazlık olarak gösterdi. Yunanistan, hava sahası kontrolü kapsamında tüm uçaklardan uçuş planı talep ederken, Türkiye askeri uçakları için bu uygulamanın gereksiz olduğunu savundu. Yunan basınında yer alan haberlere göre, Türkiye, askeri uçakları NATO hava sahasında görev yapacağı için Yunan makamlarına uçuş planı sunmanın gereksiz olduğunu savunduğu kaydedildi.

SEBEP: 1974

Bu olay, iki ülke arasında 1974’ten bu yana süregelen hava sahası gerilimini bir kez daha gündeme getirdi. O dönem Yunanistan, Ege’deki hava sahasını genişleterek 10 mil olarak ilan etmiş, Türkiye ise bunu kabul etmeyerek bölgedeki uçuşlar üzerinde hak iddiasında bulunmuştu. Bugün de Türkiye, FIR Hattı’nın ulusal hava sahası olarak kabul edilemeyeceğini ve devlet uçaklarının bu kurallara tabi olmadığını savunmaya devam ediyor.

TÜRKİYE EGE’DE KENDİ TATBİKATINI DÜZENLEYECEK

Yunan basını, Türkiye’nin Ege’de alternatif bir askeri tatbikat düzenlemeye başladığını bildirdi. Yunanistan, müttefiklerinin bu tatbikata katılımıyla kendi hava sahası üzerindeki egemenliğini pekiştirdiğini iddia ederken, Türkiye bu tatbikatlara katılmanın kendi egemenlik haklarına zarar verdiğini düşünüyor.

Türkiye’nin bu kararı ilk değil. Daha önce 2022 yılında düzenlenen NATO Tiger Meet tatbikatına da benzer bir gerekçeyle katılmamıştı.