Benin Komünist Partisi’nden Fransız destekli darbe girişimine tepki

HÜNERMENT BORAL

Geçen hafta Benin’deki darbe girişimi başarılı olsaydı, yalnızca son beş yıl içinde bölgede gerçekleşen dokuzuncu darbe olacaktı.

Başkanlık seçiminde oy sayımı hâlâ devam ederken askerlerin Gine-Bissau’da yönetime el koymasından sadece birkaç gün sonra, Batı Afrika topluluğu ECOWAS’ın liderleri, pazar günü Benin Cumhurbaşkanı Patrice Talon’un devrilmesine yönelik girişimin bölgeyi istikrarsızlaştıran “bir adım fazla” olduğunu hızla değerlendirdi.

Talon hükümetine destek olmak amacıyla Nijerya savaş uçakları, Cotonou’nun —ülkenin en büyük şehri— ulusal radyo ve televizyon istasyonunu ve havaalanı yakınındaki bir askerî üssü ele geçiren isyancı askerlere bombardıman düzenledi.

ECOWAS ayrıca anayasal düzenin savunmasını güçlendirmek için Gana, Nijerya, Fildişi Sahili ve Sierra Leone’den kara birliklerinin konuşlandırılacağını duyurdu.

2020’den bu yana art arda darbelerle sarsılan bu bölgede yalnızca 10 ay kadar önce Mali, Burkina Faso ve Nijer’deki cuntacı yönetimler, 50 yıl önce kuruluşunda yer aldıkları Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu’ndan (ECOWAS) tamamen çekilme kararı almıştı.

Konuya ilişkin olarak Benin Komünist Partisi’nin yaptığı açıklama ise şöyle;

“Yurdumuz Benin, 7 Aralık 2025’te egemenliğini ve istikrarını tehdit eden bir siyasi krize tanıklık etti.

Mevcut raporlara ve yaşanan gelişmelere göre, özellikle Benin’de bulunan Fransız kuvvetleri ile Lagos’tan gelen Nijerya savaş uçakları, Patrice Talon’un otoritesini korumada belirleyici bir rol oynamıştır.

Benin Komünist Partisi aşağıdaki hususları ifade eder:

Birincisi, tutumumuz her zaman iktidarı ele geçirmek için yapılan askeri darbelere karşı olmuştur. Bu duruş, ülkemizde dün yaşanan olaylar konusunda da değişmemiştir.

İkincisi, darbe liderleri açıklamalarını büyük ölçüde hükümete karşı duyulan halk hoşnutsuzluklarına dayandırmıştır. Gerçekte 7 Aralık darbesi, Talon’un 2016’da iktidara gelmesinden bu yana tekrarlanan anayasal darbelerle karakterize edilen kötü yönetiminin, acımasız faşist ve dışlayıcı diktatörlüğünün mantıksal bir sonucudur. Bu durum özellikle, demokratik uygulamaların ve halk egemenliğinin ifadesinin tüm yollarını tıkayan otoriter bir anayasanın ürünüdür. Bu yönetim sürdükçe benzer olayların gelecekte tekrar yaşanması muhtemeldir.

Üçüncüsü, Fransız ve Nijerya müdahalesine gelince; ECOWAS adına hareket ettiğini ileri süren Nijerya savaş uçakları, Macron’un talebi üzerine, ülkemizde zaten aktif şekilde müdahalede bulunan Fransız kuvvetlerini desteklemek için harekete geçmiştir. Nijerya kara birlikleri de Sèmè üzerinden ülkemizi kuşatmak amacıyla konuşlandırılmıştır.

Bu müdahale son derece ciddidir. Siyasi ve askeri kurumlarımıza yönelik açık bir hakaret ve saygısızlık niteliğindedir; Benin’i yabancı vesayeti altına sokmakta ve ülkemizi fiilen yeniden bir Fransız kolonisine dönüştürmektedir.

Benin Komünist Partisi, Benin’in iç sorunlarının yabancı güçler tarafından değil, bizzat Benin halkı tarafından çözülmesi gerektiğini her zaman savunmuştur.

Bu nedenle Benin Komünist Partisi, ülkemizdeki bu Fransız–Nijerya müdahalesini kınamakta ve işgalci yabancı kuvvetlerin derhal geri çekilmesini talep etmektedir.”

Afrika Birliği Komisyonu Başkanı H.E. Mahmoud Ali Yousouf, 7 Aralık 2025’te Benin’de gerçekleşen askeri darbe girişimini kesin bir dille kınayarak bunun Afrika Birliği’nin temel ilke ve değerlerine aykırı olduğunu vurguladı. Birliğin Anayasaya Aykırı Hükümet Değişikliği’ne ilişkin normatif çerçevelerini hatırlatarak tüm askerî aktörleri derhal hukuksuz eylemlerini durdurmaya, Anayasa’ya saygı göstermeye ve görevlerine dönmeye çağırdı. Bölgedeki darbe girişimlerinin artmasından duyduğu derin endişeyi dile getirirken, bu eğilimlerin demokratik kazanımları zayıflattığını ve istikrara zarar verdiğini belirtti. Afrika Birliği’nin her türlü anayasa dışı yönetime karşı sıfır tolerans ilkesini yineleyen Başkan, Benin’in meşru Devlet Başkanı Patrice Talon’a ve halkına güçlü desteğini teyit ederek, ülkenin anayasal düzene tam olarak dönmesi ve demokratik kurumlarının güçlenmesi için ulusal ve uluslararası ortaklarla birlikte destek sağlamaya hazır olduğunu ifade etti.