DİSK-AR: Enflasyonun yükü emekçilerin üzerine yıkıldı

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Mayıs 2025 Enflasyon Bültenini yayımladı. TÜİK’in açıkladığı resmi verilere göre Nisan ayında yıllık enflasyon yüzde 37,8, on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 48,7 oldu. Ancak DİSK-AR, bu verilerin sahadaki gerçek durumu yansıtmadığını vurgularken, yüksek enflasyonun en büyük yükünü işçilerin ve dar gelirlilerin taşıdığını belirtti.

2003’TEN BU YANA GIDA FİYATLARI 39 KAT ARTTI

DİSK-AR verilerine göre TÜFE’deki artış 2003’ten bu yana yaklaşık 26,3 kat olurken, gıda fiyatları aynı dönemde 39,3 kat arttı. Gıda harcamaları, düşük gelirli grupların bütçesinde en geniş yeri kapladığı için bu artış doğrudan geçim sıkıntısı yaratıyor. Yüksek gelir gruplarında gıdaya ayrılan pay daha düşük kalırken, yoksullar temel ihtiyaçlarını bile karşılamakta zorlanıyor.

GELİR DAĞILIMI ADALETSİZLİĞİ DERİNLEŞİYOR

TÜİK’in 2023 verilerine göre en düşük yüzde 20’lik gelir grubu toplam gelirin sadece yüzde 6,3’ünü alabiliyor. Bu grubun harcamalarının yüzde 36,6’sı gıdaya giderken, en yüksek yüzde 20’lik gelir grubunun gıda harcaması oranı sadece yüzde 14,5. DİSK-AR raporu, “dar gelirli yurttaşlar gıdaya ayırdıkları yüksek pay nedeniyle gıda dışı temel ihtiyaçlara bütçe ayıramıyor” tespitini yaptı.

TÜİK YARGI KARARINA RAĞMEN ŞEFFAF DEĞİL

Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise TÜİK’in madde fiyat listesini hâlâ gizlemeye devam etmesi. DİSK’in açtığı davada Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin TÜİK’e bu verileri kamuoyuna açıklama zorunluluğu getirdiği hatırlatılırken, TÜİK’in bu karara uymadığı belirtildi. DİSK-AR, bu uygulamanın kamu kurumlarının yargı kararlarına saygı göstermemesi açısından endişe verici olduğunu vurguladı.

HİSSEDİLEN ENFLASYON AÇIKLANANIN ÜZERİNDE

DİSK-AR, halkın hissettiği enflasyonun resmi rakamların çok üzerinde olduğunu belirtirken, 2023 yılında hissedilen enflasyonun, açıklanan ortalama enflasyonun 53 puan üzerinde gerçekleştiği kaydedildi. TÜİK’in her ay Tüketici Eğilim Anketi yapmasına rağmen halkın hissettiği enflasyonu açıklamaması da raporda eleştiri konusu oldu.

GEÇİM SIKINTISI ARTIYOR, SOSYAL DEVLET SORUMLULUĞU ŞART

DİSK-AR, raporunun sonunda enflasyonun sadece ekonomik değil, aynı zamanda sınıfsal bir adaletsizlik meselesi olduğunu vurguladı. Gelir adaletsizliğinin yüksek enflasyonla birleştiği bir ortamda, asgari ücretliden emekliye kadar tüm sabit gelirli kesimler büyük bir geçim savaşı verdiği ifade edildi.R aporda, bu yükü azaltmak için ücret artışlarının enflasyon karşısında korunması ve kamu kurumlarının şeffaflıkla hareket etmesinin şart olduğu vurgulandı.