DSÖ’nün hazırladığı ‘Pandemi Anlaşması’ imzalandı: Aşı ve tedavi süreçlerinde eşitsizlik ortadan kaldırılacak

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) üyesi ülkeler, COVID-19’un ardından benzer yıkıcı salgınlara karşı güç birliği yapma kararı aldı. Üç yıldır süren müzakereler sonucunda ortaya çıkan “Pandemi Anlaşması”, Pazartesi günü DSÖ Genel Kurulu’nun A Komitesi’nde onaylandı. Salı günü yapılacak nihai oylamada anlaşmanın tam üyelikle kabul edilmesi bekleniyor.

ADİL VE ETKİLİ BİR KÜRESEL YANIT

Anlaşmanın temel hedefi, COVID-19 sürecinde ortaya çıkan sağlık ürünlerine erişim eşitsizliğini ortadan kaldırmak. Salgınlara karşı daha hazırlıklı, hızlı ve adil tepki verebilen bir küresel yapı kurulması amaçlanıyor. Anlaşma, yalnızca ülkeleri değil; sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve uluslararası örgütleri de ortak hareket etmeye davet ediyor.

DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, yaptığı açıklamada, “Ülkelerimiz ve gezegenimiz için daha adil, daha sağlıklı ve daha güvenli bir gelecek adına birleşen tüm hükümetlere teşekkür ediyorum. COVID-19’un bize bıraktığı dersler ışığında bu adımı atmak tarihi bir sorumluluktur” dedi.

YENİ BİR KÜRESEL SİSTEM GELİŞTİRİLİYOR

Anlaşmanın merkezinde, “Patojen Erişim ve Faydaların Paylaşımı Sistemi” (PABS) adı verilen yeni bir yapı yer alıyor. Bu sistemle, salgın hastalıkların ortaya çıkması durumunda ilaç üreticileri, geliştirdikleri aşı, tedavi ve tanı ürünlerinin en az yüzde 20’sini DSÖ’ye ücretsiz veya uygun fiyatlı olarak sunmakla yükümlü olacak.

Bu ürünler, halk sağlığı risklerine göre önceliklendirilerek özellikle gelişmekte olan ülkelere yönlendirilecek. Böylece, kriz zamanlarında “önce zengin ülkelere teslimat” anlayışının önüne geçilmesi hedefleniyor.

KÜRESEL TEDARİK VE LOJİSTİK AĞI KURULACAK

Anlaşma kapsamında, acil durumlarda devreye girecek bir küresel sağlık ürünleri tedarik ve lojistik ağı da kurulacak. Bu ağ, aşı, ilaç ve koruyucu ekipman gibi kritik ürünlere hızlı, güvenli ve uygun maliyetli erişim sağlayacak.