Taliban Afganistan’ı kararttı

KÜBRA FARJAD

29 Eylül 2025’te Taliban yönetimi, Afganistan genelinde interneti tamamen kesti. Resmi gerekçe olarak “ahlaksızlığı önleme” amacı öne sürülse de bu kararın arka planında çok sayıda siyasi, toplumsal ve iktidar odaklı etken bulunuyor. Bu sebeplerin ve Taliban’ın baskı politikalarına maruz kalan halk yaşamını sürdürmekte zorlanıyor. Afganistan’da akrabaları, tanıdıkları olan yurt dışındaki hiç kimse iki gündür yakınlarından haber alamıyor.

KARARIN PERDE ARKASI

– Eğitim Kanallarının Kapatılması: Taliban için en rahatsız edici gelişmelerden biri, kadınların yurt dışındaki üniversiteler aracılığıyla çevrim içi eğitim almaya başlamış olmasaydı. İnternetin kesilmesiyle bu son bastırılmamış eğitim kanalı da kapatılmak istendi.

-Muhalif örgütlenme riski: Muhalif ılıman islamcı ve Batı destekli örgütlerin güçlü olduğu kuzeydoğu vilayetlerinde (örneğin Badakhshan, Takhar gibi) internet hâlâ bir örgütlenme aracı olarak kullanılıyordu. Afganistan Ulusal Direniş Cephesi Taliban’ın uzun süredir çatışmada olduğu ve kıramadığı bir mücadele hattıydı. Özellikle Ahmed Mesud ve Fransa arasındaki bağ Taliban’ı çok rahatsız ettiğinden ilk hedefi bu bölgeler oldu.

– Sınır ötesi muhalif güçler ve toplantılar: Pakistan’ın da etkisiyle Afganistan’dan kaçan muhalif liderlerin katıldığı bazı toplantılar düzenlendiği iddia edildi. Taliban, bunların “yeni isyan dalgası” hazırlığı olabileceğinden çekindi.

– İç iktidar çatışmaları: Taliban içinde, Hakkani ve Ahundzade fraksiyonları arasında süren güç mücadelesi, iletişim kanallarının kapatılmasını hızlandırdı. Bazı kaynaklara göre “ılımlı” çizgideki eski mücahitlerin tasfiye edilmesiyle bu kararın tabanı da güçlendi.

YENİ BİLGİLER: İRAN, RUSYA VE DARBE ENDİŞESİ

Afganistan Uluslararası’nın aktardığı güvenlik kaynaklarına göre, Taliban lideri bu adımı İran ve Rusya ile istişare ederek aldı. Kaynaklar, kararın Batı’nın Afganistan’a çevrim içi erişimini kısıtlamayı ve küresel gözetimi önlemeyi amaçladığını belirtiyor.

Ayrıca sahadan gelen iddialara göre Taliban, ülke içinde bir darbe girişimi ihtimalinden de endişe ediyor. Bu nedenle, olası bir darbe planının internet üzerinden örgütlenmesini önlemek için kesintiye gidildiği söyleniyor. Sahadan gelen bilgiler arasında Taliban içinde baş gösteren ayrılıklardan dolayı paylaşılmış darbe ihtimali olduğu için tüm uçuşların durdurulduğu da var. Kabil, Kandahar ve Mezar-ı Şerif şimdilik hedefte olan bölgeler.