Toplum Çalışmaları Enstitüsü: Gençleri protestoda buluşturan, gelecek kaygısı ve antidemokratik uygulamalar

İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alındığı günden bu yana süren protestolar araştırmalara konu oluyor. Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün yaptığı çalışmaya göre protesto gösterilerine katılan gençlerin meydanlara çıkması için en önemli iki sebep “gelecek kaygısı ve hükümetin anti demokratik uygulamaları”.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) yönelik operasyon ve İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasına karşı protestolar, başta İstanbul ve Ankara olmak üzere Türkiye genelinde artarak devam ediyor. Her gün meydanlarda toplanan kalabalıkların çoğunu ise gençler oluşturuyor. Söz konusu eylemlere katılan gençler, bir araştırmaya da konu oldu.

Toplum Çalışmaları Enstitüsü Analisti Yağmur Uzunırmak, ölçeği ve temel motivasyonu Gezi Direnişi’ne benzese de bugün yaşanan protestoların daha öncekilerden ayrışan önemli farklılıklara sahip olduğuna dair bulguları, Ankara protestoları zemininde gerçekleştirilen yüz yüze görüşmelerle test etti.

“İmamoğlu Protestoları Katılımcı Analizi” adıyla yayınlanan ve “Kim bu gençler?” sorusuna yanıt arayan çalışmanın verileri, 24-25-26 Mart 2025 tarihlerinde 19.00-23.00 saatleri arasında Ankara’nın Kızılay meydanında toplanan ve 19 Mart 2025’te Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasıyla başlayan protestolara katılan 208 eylemciyle, eylemler sırasında, yüz yüze görüşerek oluşturuldu.

“CUMHURİYET TARİHİNİN EN GENÇ EYLEMCİLERİ”

Araştırmaya göre eyleme katılanlar demografik olarak Türkiye’ye kıyasla çok daha genç ve yüksek eğitimli bir gruptan oluşuyor. Bununla beraber eyleme katılanra sadece demografik olarak değil sosyo-ekonomik durum, siyasal talepler ve tutumlar bakımından da Türkiye’nin ulusal oranlarından önemli ölçüde ayrışıyor. “Ülke tarihinin en genç protestocu profili ile karşı karşıya olabiliriz” ifadelerinin kullanıldığı çalışmaya göre, ekonomik tatmin seviyesi son derece düşük olan bu grup, uzun vadede Türkiye’nin iyi bir yer olacağına inanmakta ve bunun gerçekleşmesinin halk olarak kendilerine bağlı olduğunu ifade ediyor.

“ADALET İSTEĞİ GENÇLERİ ODALARINDAN ÇIKARDI”

Çalışma kapsamında gençlere yöneltilen “Sizce Türkiye’nin çözülmesi gereken en önemli problemi nedir?” sorusuna katılımcıların yüzde 54,3’ü “Adalet” yanıtını verdi. Gençler, “Sizi bu eylemlere katılmaya motive eden en önemli iki sebep nedir?” sorusuna ise “Gelecek kaygısı” ve “Hükümetin anti demokratik uygulamaları” yanıtını verdi.