Uganda, İngiliz sömürge yönetiminin sembollerini yıkıyor

Uganda Yüksek Mahkemesi, dönüm noktası niteliğindeki bir kararla, Kampala Başkent Otoritesi’ni (KCCA) sokakları, yolları ve halka açık yerleri yeniden adlandırmaya, sömürge dönemi isimlerinden kurtulmaya ve Uganda’nın zengin kültürel ve tarihi kimliğini benimsemeyi amaçlayan bir karara imza attı.

Yargıç Musa Ssekaana, 28 Şubat 2025 tarihli bir kararda, bağımsızlıktan 60 yıldan fazla bir süre sonra, Kampala’nın kamusal alanlarının çoğunun hala İngiliz sömürge yetkililerini taşıyan isimler taşıdığının altını çizdi.

Yargıç Ssekaana, “Bu, kendi tarihsel dönüşümümüzü tanımak ve bağımsızlık sonrası Uganda’yı şekillendiren bireyleri onurlandırmak için gerekli bir adımdır” dedi.

Karar, insan hakları aktivisti John Ssempebwa’nın Uganda sokaklarında sömürge isimlerinin tutulmasının bir onur ihlali ve geçmişteki baskının bir hatırlatıcısı olduğunu savunan bir dilekçesinin ardından geldi. Bu sömürgeci figürlerden bazılarının ayrımcı politikalar, zorla çalıştırma ve Ugandalılara yönelik şiddetli baskıyla doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.

Yargıç Ssekaana, bu tür isimlerin kamu altyapısında tutulmasının, İngiliz yönetimi sırasında meydana gelen tarihi adaletsizliklerin anısını uzattığına dikkat çekerek dilekçeyi kabul etti. KCCA’yı, Kampala Şehir Otoritesi Adlandırma Yönergeleri 2017 ile kapsayıcılık ve uyum sağlayarak halkı yeniden adlandırma sürecine dahil etmeye yönlendirdi.

DEKOLONİZASYON ADINA ÖENMLİ ADIM

Kampala’nın sokaklarının yeniden adlandırılması çağrısı yeni değil. 2019’da Kampala Belediye Başkanı Erias Lukwago’dan süreci başlatması istendi ve 2020’de o zamanki Meclis Başkanı Rebecca Kadaga ve KCCA’ya sömürge mirası isimlerinin kaldırılmasını talep eden 5.786 imzalı bir dilekçe sunuldu.

Önceki çabalar durmuş olsa da, bu mahkeme kararı şimdi harekete geçilmesini zorunlu kılıyor ve anlamlı bir dekolonizasyona ve Uganda’nın kültürel mirasının kamusal alanlarda teşvik edilmesine yönelik daha geniş ihtiyacı güçlendiriyor.

Sömürgecilerin ayak izlerini silmenin ötesinde, bu yeniden adlandırma girişimi şunları amaçlıyor:
Ugandalı tarihi şahsiyetleri ve kültürel simgeleri – onurlandırmak Ulusal gurur ve kimliği
teşvik etmek Ugandalılar arasında bir birlik duygusu yaratmak Kamusal alanların Uganda’nın gerçek tarihini yansıtmasını sağlamak.

KCCA’nın artık yasal olarak harekete geçmek zorunda kalmasıyla Kampala, sokaklarını ve simge yapılarını Uganda’nın direncinin, kültürünün ve bağımsızlık sonrası ilerlemenin sembolleri olarak geri alarak dönüştürücü bir değişim geçirmeye hazırlanıyor.