9 NATO ülkesi yeni banka kuruyor

Kanada, Lüksemburg, Türkiye, Ukrayna ve altı ülke, savunma sanayii yatırımlarını desteklemek amacıyla yeni bir uluslararası finans kuruluşu oluşturdu.

Wall Street Journal’ın haberine göre NATO Liderler Zirvesi sırasında duyurulan Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası (Defence, Security and Resilience Bank-DSRB), savunma alanında faaliyet gösterecek çok taraflı bir kalkınma bankası modeli olarak tasarlandı.

Yeni kuruluşun temel amacı, hükümetlerin artan savunma harcamalarının silah üretimi, savunma sanayii yatırımları ve kritik güvenlik altyapılarına daha hızlı aktarılmasını sağlamak.

Girişim, Soğuk Savaş sonrasında Doğu Avrupa’nın yeniden yapılanmasına katkı sağlayan uluslararası kalkınma bankalarının finansman modelinin savunma sektörüne uyarlanmış bir versiyonu olarak değerlendiriliyor.

DSRB’nin kurulmasına yönelik çalışmalar, NATO üyelerinin geçen yıl savunma ve güvenlik harcamalarını 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 5’ine çıkarma hedefini benimsemesinin ardından hız kazandı.

Artan savunma bütçelerinin daha etkin kullanılabilmesi için finansman altyapısının güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Banka, üye ülkelerin yüksek kredi notlarından yararlanarak uluslararası piyasalardan düşük maliyetle borçlanacak ve sağlanan kaynakları savunma projelerine yönlendirecek.

DSRB’nin, savunma şirketlerine kredi sağlayan ticari bankalara garanti vermesi veya ulusal güvenlik açısından stratejik öneme sahip projeleri doğrudan finanse etmesi planlanıyor.

Finansmanın başta silah ve mühimmat üretimi, savunma sanayii tesisleri, siber güvenlik yatırımları ile kritik altyapı projelerinde kullanılması öngörülüyor.

Haberde, son yıllarda savunma harcamaları hızla yükselse de özellikle küçük ve orta ölçekli savunma tedarikçilerinin finansmana erişimde önemli zorluklar yaşamayı sürdürdüğü belirtiliyor.

Bazı büyük finans kuruluşlarının sektöre yönelik kredi iştahı artsa da Avrupa’da birçok banka, sigorta şirketi ve yatırımcının savunma sektörüne mesafeli yaklaşımını koruduğu ifade ediliyor.

Girişimi destekleyen ülkeler, uzun vadeli ve uygun maliyetli finansmanın savunma sanayiinin üretim kapasitesini artıracağını, şirketlerin kamu bütçelerindeki yıllık dalgalanmalardan daha az etkilenmesini sağlayacağını savunuyor.

Öte yandan Finlandiya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Polonya da savunma yatırımları ile ortak tedarik süreçlerini hızlandırmaya yönelik yeni iş birliği planlarını açıkladı. Wall Street Journal, ABD, Almanya ve yüksek savunma harcaması yapan diğer ülkelerin de girişimi yakından izlediğini ve ilerleyen dönemde bankaya katılmalarının gündeme gelebileceğini aktardı.

Haberde ayrıca, girişimin destekçileri yeni bankanın savunma üretimini artırarak caydırıcılığı güçlendireceğini savunurken, eleştirenlerin ise Avrupa Birliği ve NATO bünyesinde benzer finansman mekanizmalarının hâlihazırda bulunduğuna dikkat çektiği belirtildi.

“ÜYELERİN SERMAYE ERİŞİMİNİ GENİŞLETECEĞİZ”

Kanada Başbakanı Mark Carney, kurulacak bankaya ilişkin şu açıklamayı yaptı:

“Biz, Kanada, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya, Türkiye ve Ukrayna liderleri olarak, bugün Ankara’daki NATO Zirvesi’nde bir araya gelerek Savunma, Güvenlik ve Direnç Bankası’nı (Banka) kurma niyetimizi açıklıyoruz.

Müttefikler savunma sektörüne yatırımlarını artırırken, endüstri kapasitelerini genişletirken ve kritik ekipmanların üretimini hızlandırırken, savunma, güvenlik ve dayanıklılık önceliklerimizi gerçekleştirmek için büyük ölçekli kamu ve özel sermayeyi harekete geçirme ihtiyacının farkındayız.

Bankayı kurmak için birlikte çalışma konusundaki ortak kararlılığımızı yeniden teyit ediyoruz. Montreal’de anlaşma maddelerinin başarılı bir şekilde müzakere edilmesi, birlikte ilerlememiz için gerekli adımı atmış olmamızı sağlamıştır.

Sağlam bir kredi tabanı üzerine kurulu olan Banka, üye ülkelerde sermayeye erişimi genişletmeyi, finansman maliyetlerini düşürmeyi ve sanayi kapasitesinin genişlemesini teşvik etmeyi amaçlamaktadır.

Bankanın, savunma üretimini artırmayı hedefleyen diğer ulusal ve çok taraflı araçları tamamlamayı amaçladığını, ancak bunların aynısını tekrarlamayı amaçlamadığını vurgulamak isteriz.