ABD’de oy verme işlemi başladı

ABD’de bugün 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nin tamamı ile 100 sandalyeli Senato’nun 35 sandalyesi için seçime gidiliyor.

ABD’de Başkan Donald Trump yönetiminin yasama gücünü ve Kongre’deki siyasi dengeyi şekillendirecek ara seçimlerde oy verme işlemi başladı.

Yerel saatle 07.00’de (TSİ 15.00) başlayan seçim maratonu, 20.00’de (TSİ 04.00) sona erecek.

KONGRE ARA SEÇİMLERİ NASIL YAPILIYOR?

ABD’de başkanlık seçimleri dört yılda bir, Kongre seçimleri ise iki yılda bir gerçekleştiriliyor.

Başkanlık seçimlerinin yapılmadığı, başkanın dört yıllık görev süresinin ortasına denk gelen Kongre seçimleri, “ara seçimler” (midterm elections) olarak adlandırılıyor.

ABD Kongresi, 435 üyeli Temsilciler Meclisi ve 100 üyeli Senato olmak üzere iki kanattan oluşuyor.

Temsilciler Meclisi üyeleri iki yıllığına seçilirken, her eyaletin nüfusuna göre belirlenen sayıda temsilcisi bulunuyor.

Senato’da ise nüfusuna bakılmaksızın her eyalet iki senatörle temsil ediliyor. Altı yıllığına seçilen senatörlerin yaklaşık üçte biri, iki yılda bir yapılan seçimlerde yenileniyor.

Bu yıl normal takvim kapsamında 33 senatörlük için seçim yapılırken, Florida ve Ohio’daki iki özel seçimle birlikte sandığa gidecek toplam Senato sandalyesi sayısı 35’e ulaşıyor.

Kongre üyeleri, seçmenlerin doğrudan oylarıyla belirleniyor; bir diğer deyişle başkanlık seçimlerinden farklı olarak Kongre seçimlerinde “Seçiciler Kurulu” (Electoral College) sistemi uygulanmıyor.

Seçimlerin ardından oluşacak yeni Kongre, 3 Ocak 2027’de resmen görevine başlayacak.

OY VERME SÜRECİ EYALETLERE GÖRE FARKLILIK GÖSTERİYOR

ABD’de seçimler federal düzeyde yapılmasına rağmen oy verme ve oy sayım süreçleri büyük ölçüde eyaletler tarafından yürütülüyor.

Seçmenler, eyaletlerinin belirlediği kurallar çerçevesinde seçim günü sandığa giderek, erken oy kullanarak ya da posta yoluyla oylarını verebiliyor.

Bazı eyaletlerde seçmenlere otomatik olarak posta yoluyla oy pusulası gönderilirken, bazılarında ise seçmenlerin posta yoluyla oy kullanmak için başvuruda bulunması gerekiyor.

Oy kullanmak için kimlik gösterme zorunluluğu, seçmen kayıt süreleri ve posta oylarının kabul edilmesine ilişkin son tarihler de eyaletlere göre değişiyor.

ABD genelinde tek bir sandık kapanış saati bulunmadığından, sonuçlar ülkenin doğusundan batısına doğru farklı saatlerde gelmeye başlıyor.

Özellikle oy farkının az olduğu eyaletlerde posta oylarının sayılması ve itiraz süreçleri nedeniyle kesin sonuçların açıklanması birkaç gün sürebiliyor.

ABD medyasına yansıyan son analizlere göre, 47 eyalet ve başkent Washington’da 43 milyondan fazla seçmen erken oy kullanmış veya posta yoluyla oyunu göndermiş durumda.

ANKETLERE GÖRE KİM ÖNDE?

Seçimlere ilişkin ülke genelinde yapılan anketlerin ortalamasına göre, hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da Demokratlar avantajlı görünse de sonucu, yarışın başa baş sürdüğü seçim bölgelerinin belirlemesi bekleniyor.

Genel ve eyalet düzeyindeki anketleri derleyen RealClearPolitics (RCP) haber platformundaki tabloya göre, Senato’daki sandalyelerin 47’sini Demokratların, 44’ünü Cumhuriyetçilerin elde edeceği tahmin ediliyor.

Başa baş yarışın sürdüğü 9 sandalyenin 8’i Cumhuriyetçi, 1’i Demokrat eğilimli görünüyor.

Cumhuriyetçilerin, başa baş yarışın sürdüğü 9 eyaletteki sandalyelerin en az 6’sını kazanması durumunda Senato’da 50 sandalyeye ulaşması bekleniyor. Senato’da 50-50 eşitlik oluşması halinde Başkan Yardımcısı JD Vance’in eşitlik bozma oyu Cumhuriyetçilere çoğunluğu sağlayabilir.

Yasalara göre Senato Başkanı olarak da görev yapan ABD Başkan Yardımcısı, eşitlik bozma oyunu partisi lehine kullanabiliyor.

Tamamı seçime girecek Temsilciler Meclisinde, 218 sandalyeye ulaşan taraf çoğunluğu elde edecek.

RCP’deki mevcut tabloya göre, Temsilciler Meclisi’nde Cumhuriyetçilerin 180, Demokratların ise 227 sandalye kazanması bekleniyor.

Temsilciler Meclisi’ndeki 28 sandalye için Demokratlar ile Cumhuriyetçiler arasında süren yarışta ise makas daralıyor.

Buna göre çoğunluğu elde etmesi beklenen Demokratlar, Temsilciler Meclisi’nde avantajlı görünüyor.

MEVCUT TABLO NASIL?

ABD’de halihazırda Senato’da Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların ise 45 sandalyesi bulunuyor. İki sandalyeye sahip bağımsızlar, birçok konuda Demokratlarla hareket ediyor.

Temsilciler Meclisi’nde ise Cumhuriyetçilerin 218, Demokratların 214, bağımsızların 1 sandalyesi bulunurken, 2 sandalye boş durumda.