Brezilya’da Lula dördüncü kez devlet başkanı seçildi

Brezilya’da devlet başkanlığı seçiminin ikinci turunda mevcut Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Senatör Flavio Bolsonaro’yu geride bırakarak yeniden seçildi. Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi’nin açıkladığı sonuçlara göre Lula, rakibine 4 milyondan fazla oy fark attı.

80 yaşındaki Lula’nın zaferi, ülkenin 1980’li yıllarda demokrasiye dönüşünden bu yana tarihi bir eşik olarak değerlendiriliyor. Lula, bu sonuçla Brezilya tarihinde dört kez devlet başkanlığına seçilen ilk siyasetçi oldu.

İlk turu önde tamamlayan Flavio Bolsonaro’nun ikinci turda kaybetmesi, seçim yarışının en dikkat çekici gelişmesi olarak öne çıktı. Lula’nın kampanya sürecinde yaşam maliyetleri, ekonomik sıkıntılar ve yolsuzluk tartışmaları nedeniyle zorlandığı belirtiliyordu.

SONUÇLARA İTİRAZ HAZIRLIĞI

Flavio Bolsonaro, seçim sonuçlarını kabul etmeyeceğini duyurdu. Bolsonaro’nun, Brezilya Yüksek Mahkemesi’nin seçim günü oy verme süresini iki saat uzatma kararını gerekçe göstererek sonuçların iptali için başvuru yapacağı bildirildi.

Ancak siyasi analistler, iki aday arasındaki oy farkının büyüklüğü nedeniyle itirazın sonucu değiştirmesini düşük olasılık olarak görüyor. Ayrıca Bolsonaro cephesinin de ülkenin güneyindeki şiddetli yağışlar nedeniyle oy verme süresinin uzatılmasını talep etmiş olması, itiraz sürecindeki temel tartışma başlıklarından biri olacak.

Risk danışmanlık şirketi RANE’nin Latin Amerika analisti Mario Braga, sağcı grupların önümüzdeki günlerde protestolar düzenleyebileceğini, ancak bu eylemlerin seçim sonucunu değiştirmesinin son derece düşük ihtimal olduğunu değerlendirdi.

SOSYAL YARDIMLAR VE EKONOMİ GÜNDEMİ

Lula’nın kampanyasının son döneminde sosyal yardımların genişletilmesi, çalışanların yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve hafta sonları toplu ulaşımın ücretsiz hale getirilmesi gibi vaatler öne çıktı. Sosyal yardım programlarında yüzde 15 artış vaadi de seçmen desteğini güçlendiren başlıklar arasında gösterildi.

Lula, önceki başkanlık dönemlerinde yoksulluk ve gelir eşitsizliğinin azaltılmasına yönelik politikalarını hatırlatarak sosyal kazanımların korunması gerektiğini savundu. Daha önce 2003-2011 yılları arasında devlet başkanlığı yapan Lula, hakkındaki mahkûmiyet kararlarının iptal edilmesinin ardından siyasete dönmüş ve 2022 seçimlerinde Jair Bolsonaro’yu yenmişti.

Yeni dönemde Lula’yı daha zorlu bir Kongre tablosu bekliyor. Sağcı partilerin yasamada güç kazanması, bütçe düzenlemeleri, ekonomik reformlar ve üst düzey atamalar konusunda hükümetin hareket alanını daraltabilir.

Brezilya ekonomisinde yüksek faiz oranları, artan kamu borcu ve hanehalkı borçluluğu yeni yönetimin öncelikli sınavları arasında yer alıyor. Hükümetin gelecek yıl için yüzde 2,3 büyüme öngördüğü ülkede, kamu harcamaları ve mali disiplin tartışmalarının yeni dönemde daha da öne çıkması bekleniyor.

LULA’DAN ZAFER KONUŞMASI: “BREZİLYA KİMSENİN ARKA BAHÇESİ DEĞİLDİR”

Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından Sao Paulo’daki bir otelde destekçileriyle bir araya gelen Lula da Silva, konuşmasında Brezilya’nın bağımsızlığına ve demokratik değerlere dikkat çekti.

Seçmenlere teşekkür eden Lula, “Tüm bunları size borçluyum. Brezilya demokrasisini kurtardı, seçimi dürüstlük, milliyetçilik ve demokrasi kazandı. Brezilya kimsenin arka bahçesi değildir ve olmayacaktır” ifadelerini kullandı.

Siyasi geçmişine de değinen Lula, “Büyük bir gurur duyuyorum. Çünkü bu ülkede üniversite diploması olmadan dört kez demokratik yollarla seçilen tek devlet başkanıyım” dedi. Lula, mevcut görev süresinin tamamlanmasının ardından yeniden devlet başkanlığına aday olmayacağını da duyurdu.

TAM GÜN EĞİTİM VE BREZİLYA’YA ÖZGÜ YAPAY ZEKA PLANI

Eğitim politikalarına ilişkin hedeflerini de paylaşan Lula, lise seviyesine kadar tam gün eğitim uygulamasını yaygınlaştırmayı ve öğrencilere yönelik tasarruf teşvik programlarını genişletmeyi planladıklarını belirtti.

Teknoloji alanında ülkenin dışa bağımlılığını azaltmak istediklerini kaydeden Lula, Çin ve ABD merkezli yapay zeka sistemlerine bağımlı kalmak istemediklerini ifade etti. Lula, Brezilya’nın yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanılarak veri merkezleri kurulmasının ve ülkeye özgü yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesinin hedeflendiğini aktardı.

İklim politikalarına ve Amazon Ormanları’nın korunmasına da değinen Lula, Brezilya’da ormansızlaşmanın dört yıl üst üste azaldığını söyledi.

LULA’DAN TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNE SEÇİM ELEŞTİRİSİ

Büyük teknoloji şirketlerinin seçim süreçleri üzerindeki etkisini eleştiren Lula, dijital platformların seçim sonuçlarını etkilemeye çalıştığını savunarak bu alandaki düzenlemelerin güçlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Dijital ortamda işlenen suçların gerçek hayattaki suçlarla aynı şekilde ele alınması gerektiğini belirten Lula, vergi ödemeden yüksek gelir elde eden şirketlerin seçim sonuçlarını yönlendirmelerine izin verilemeyeceğini ifade etti.

Lula, seçim günü oy kullanmak için sandığa giden yaşlı ve hasta seçmenlere de teşekkür etti. Yakınlarının desteğiyle oy kullanmaya götürülen seçmenlerin görüntülerinin kendisini etkilediğini belirtti.