Reklam
Kategoriler: Gündem

Bütçeden 10 ayda 10 ayda 2.55 trilyon lira faize gitti

Reklam

Türkiye’de uygulanan kemer sıkma programı faiz ödemelerini katladı. Merkezi yönetim bütçesinden ocak-ekim döneminde yalnızca faize 2 trilyon 552 milyar lira ödendi. Faiz giderleri yıllık yüzde 40 artarken, ekim ayındaki faiz ödemesi geçen yılın aynı ayının yüzde 91 üzerine çıktı. Yıllık faiz ödeneğinin yüzde 93’ü, yılın bitmesine iki ay kala tükendi.

Merkezi yönetim bütçesinde faiz ödemeleri, 2026’nın ilk on ayında kamu harcamalarının en hızlı büyüyen ve en çok tartışılan kalemi oldu. Hazine ve Maliye Bakanlığı merkezi yönetim bütçe giderleri tablosuna göre, ocak-ekim döneminde faiz giderleri 2 trilyon 552 milyar 445 milyon lirayı buldu. Aynı dönemde bütçeden yapılan toplam harcama 15 trilyon 727.5 milyar lira oldu. Harcanan her 100 liranın 16.2 lirası faize gitti.

Bu tutar, ocak ayının ilk gününden ekim ayının sonuna kadar günde ortalama 8.4 milyar lira, saatte yaklaşık 350 milyon lira demek. Geçen yılın aynı döneminde faiz ödemeleri 1 trilyon 819 milyar liraydı ve bütçe içindeki payı yüzde 15.7 düzeyindeydi. Bir yıl içinde faiz giderleri yüzde 40.3 artarken, faiz dışı giderlerdeki artış yüzde 34.8’de, toplam giderlerdeki artış ise yüzde 35.7’de kaldı. Yani faiz, bütçenin geri kalanından daha hızlı büyüdü ve bütçedeki payını artırdı.

EKİMDE FAİZ ÖDEMESİ YÜZDE 91 ARTTI

Faiz giderlerinin aylık seyri, yıl boyunca dalgalanma gösterdi. Faiz ödemeleri tahvil ve bono ödeme takvimine göre aylar arasında inip çıktı. Ancak ekim ayı bu dalgalanmanın en dikkat çekici durağı oldu. Ekimde faize 301.3 milyar lira ödendi. Geçen yılın ekim ayında bu tutar 157.4 milyar liraydı. Bir yılda yüzde 91.4 artış yaşandı. Faize yapılan ödeme neredeyse iki katına çıktı. Ekim ayında bütçeden yapılan toplam harcama 1 trilyon 779 milyar lira olurken, bunun yüzde 16.9’u faize gitti. Ekimdeki faiz ödemesi eylüle göre de yüzde 14.6 yüksek.

FAİZİN YÜZDE 78’İ İÇ BORÇTAN

Faiz giderlerinin kalemlerine bakıldığında ağırlığın iç borçta toplandığı görüldü. Ocak-ekim döneminde ödenen 2 trilyon 552 milyar liralık faizin 2 trilyon 1 milyar lirası, yani yüzde 78.4’ü iç borç faizi olarak kayıtlara geçti. Bunun 1 trilyon 886 milyar lirası TL cinsi devlet tahvillerinin, 85.9 milyar lirası TL cinsi Hazine bonolarının, 28.8 milyar lirası ise dövize endeksli ve döviz cinsinden tahvillerin faiz giderlerinden oluştu.

Dış borç faizi için 275.1 milyar lira ödendi. Bunun 230.9 milyar lirası ABD doları, 43.5 milyar lirası avro cinsinden borçların faizinden oluştu.

FAİZ ÖDENEĞİNİN YÜZDE 93’Ü İKİ AY KALA BİTTİ

2026 bütçe kanununda faiz giderleri için öngörülen başlangıç ödeneği 2 trilyon 741 milyar liraydı. Ocak-ekim döneminde harcanan 2 trilyon 552.4 milyar lira, bu ödeneğin yüzde 93.1’ine karşılık geliyor. Bütçenin tamamında ödenek kullanım oranı yüzde 82.9 olduğuna göre, faiz kalemi ortalamanın yaklaşık 10 puan üzerinde seyrediyor.

İç borç faizinde başlangıç ödeneği şimdiden aşıldı. Bu kalem için öngörülen 1 trilyon 995.7 milyar liralık ödenek karşılığında ocak-ekimde 2 trilyon 1 milyar lira harcandı, kullanım oranı yüzde 100.3’e çıktı. Dış borç faizinde oran yüzde 90.7’ye ulaştı.

Yılın geri kalanında 189.2 milyar liralık faiz ödeneği duruyor. Ocak-ekim ortalaması olan ayda 255.2 milyar liralık ödeme hızı kasım ve aralıkta da sürerse, iki ayda 510.5 milyar lira faiz ödenecek; bu, kalan ödeneğin yaklaşık 321 milyar lira üzerinde demek. Başlangıç ödeneklerinin ek ödenek ve aktarmalarla artırılabildiği hatırlandığında, bu hız, yıl sonuna doğru faiz için yeni kaynak aktarımı ihtiyacını gündeme getireecek. Bütçede ayrıca 375 milyar liralık yedek ödenek bulunuyor ve bu kalemden şimdiye kadar harcama kaydedilmedi.

BÜTÇE AÇIĞI FAİZ YARATIYOR

Gelir tarafına gelince, Hazine ve Maliye Bakanlığının 15 Ekim’de açıkladığı ocak-eylül verileri tablonun ana çizgisini gösteriyor. Yılın ilk dokuz ayında bütçe gelirleri 12 trilyon 107.8 milyar lira, giderler 13 trilyon 948.1 milyar lira oldu. Bütçe 1 trilyon 840.3 milyar lira açık verdi. Geçen yılın aynı döneminde 1 trilyon 217.3 milyar lira olan açık, bir yılda yüzde 51.2 büyüdü. Aynı dokuz ayda faiz dışı denge 410.8 milyar lira fazla verdi. Geçen yıl bu fazla 445.1 milyar liraydı. Dokuz aylık faiz ödemesi ise 2 trilyon 251.1 milyar liraya çıktı.

Reklam

Önceki Haberler

Fon mağdurları dernek kurdu

131 yatırım fonunun tasfiyeye alınmasıyla yüz binlerce yatırımcının etkilendiği fon krizinde mağdurlar örgütlendi. Fon Mağdurları…

16 Kasım 2026 16:37

AKP’li vekilden ‘fon duası’: İçimizdeki beyinsizlerin yüzünden bizi helak etme

AKP Konya Milletvekili Mehmet Baykan, fon soruşturması tartışmalarının gölgesinde düzenlenen parti etkinliğinde yaptığı konuşmayla dikkat…

16 Kasım 2026 16:19

Erdoğan: Hiçbir zaman emeksiz zahmetsiz kazanımlar elde etmedik

AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, partisinin Üniversiteli Gençlik Buluşması'nda yaptığı konuşmada, 450 bin gencin ÜNİAK'a…

16 Kasım 2026 15:58

AKP’den istifa eden Adapazarı Belediye Başkanı AKP Genel Merkezi’ni ziyaret etti

Özel kalem müdürü ile ilişki yaşadığı iddiasının ardından ihraç istemiyle disipline sevk edilen ve AKP'den…

16 Kasım 2026 14:46

İran’dan İsrail’e dezenformasyon suçlaması

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Fransa'da süpermarketlerin soğutma sistemlerini hedef alan siber saldırılar ve…

16 Kasım 2026 14:21

Fatma Betül Sayan Kaya’nın savunmasında avukatından dikkat çeken ifadeler

Fon soruşturması kapsamında 6 Kasım'da tutuklanan Fatma Betül Sayan Kaya'nın avukatının hakimlikteki savunması ortaya çıktı.…

16 Kasım 2026 14:10
Reklam