DİSK-AR: Geniş tanımlı işsizlik Avrupa’nın 2,4 katına ulaştı

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından hazırlanan “2025 Yılı İşsizlik ve İstihdamın Görünümü Raporu” yayımlandı.

Raporda, TÜİK verilerine göre 2024 yılında yüzde 8,7 olan dar tanımlı işsizlik oranının 2025’te 0,4 puan azalarak yüzde 8,3’e gerilediği hatırlatılarak, bu verinin buzdağının sadece görünen kısmı olduğu ifade edildi. İşsizlikteki gerçek tabloyu anlamak için geniş tanımlı işsizlik oranına bakılması gerektiği vurgulanan raporda, şu bilgilere yer verildi:

“Dar tanımlı işsizlik oranındaki düşüşe karşın, geniş tanımlı işsizlik artış eğilimini sürdürüyor. 2024 yılında yüzde 26,7 olan geniş tanımlı işsizlik oranı son bir yılda 3 puan artarak 2025’te yüzde 29,7’ye yükseldi. Geniş tanımlı işsizlik ile dar tanımlı işsizlik arasındaki makasın açılmasının ve geniş tanımlı işsizlik oranının artmasının sebebi zamana bağlı eksik istihdam edilenler ile iş bulma ümidini kaybedenler, iş aramayıp çalışmaya hazır olanlar ve iş arayan ancak hemen işbaşı yapamayacak olanları kapsayan potansiyel işgücündeki artıştır.”

TÜRKİYE’DE GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK ORANI, AB ÜYESİ 27 ÜLKENİN 2,4 KATI

Raporda, Türkiye’deki dar tanımlı işsizlik yüzde 8,3 ve geniş tanımlı işsizlik oranının yüzde 29,7, AB üyesi 27 ülke ortalamasında dar tanımlı işsizlik oranının ise yüzde 6,3 ve geniş tanımlı işsizlik oranının yüzde 12,2 olduğu kaydedildi. Raporda, “Böylece dar ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki puan farkı AB-27’de 6 iken Türkiye’de 21,3’tür. Türkiye’de geniş tanımlı işsizlik oranı, AB üyesi 27 ülkenin 2,4 katıdır” denildi.

KAYITLI TAM ZAMANLI İSTİHDAM ORANI YÜZDE 34 OLDU

Raporda istihdam edilenlerin sayısının 2024’te 32 milyon 620 bin iken, 2025’te 32 milyon 566 bin olarak hesaplandığı belirtildi. İstihdam oranının yüzde 49 olarak gerçekleştiği kaydedilirken, bu rakamların istihdamın niteliği konusunda bilgi vermediği ifade edildi. Raporda, şu ifadeler kullanıldı:

“Ancak TÜİK’in resmi istihdam verileri de tıpkı dar tanımlı işsizlik verileri gibi işgücü piyasasına ilişkin gerçeğin sadece sınırlı bir kısmını gösteriyor. İstihdam verileri tek başına istihdamın niteliği konusunda bilgi vermiyor. Bu nedenle alternatif işsizlik hesaplamaları yanında alternatif istihdam hesaplamalarına da ihtiyaç vardır.

TÜİK’in resmi istihdam oranı 2025’te yüzde 49 olarak açıklanırken, DİSK-AR tarafından TÜİK verilerinden hareketle hesaplanan Kayıtlı Tam Zamanlı İstihdam (KATİ) oranı yüzde 34 olarak gerçekleşti. Kadınlarda resmi istihdam oranı yüzde 31,1 iken KATİ oranı yüzde 19,8 ve erkeklerde resmi istihdam oranı yüzde 66,4 olarak açıklanmışken KATİ oranı yüzde 48,6 olarak hesaplandı.”