Erdoğan’dan BM’deki veto imtiyazına tepki: Kaldırılmalıdır

AKP’li Cumhurbaşkanı  Erdoğan, ABD merkezli Bloomberg için “BM, Güvenlik Konseyinin veto hakkını kaldırmalıdır” başlıklı bir makale kaleme aldı. Erdoğan makalesinde, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) mevcut yapısını eleştirerek, veto ayrıcalığının kaldırılması ve BM Genel Kurulunun yetkilerinin artırılması gerektiğini savundu.

Erdoğan, salgınlar, enerji krizleri, tedarik zincirlerindeki aksamalar ve bölgesel çatışmalar gibi küresel ölçekteki krizlerin, çözümü “birkaç başkentin iradesine” bırakmanın bugünün koşullarıyla bağdaşmadığını ortaya koyduğunu ifade etti.

“VETO HAKKININ KALDIRILMASI TEMEL HEDEF OLMALI”

Küresel karar alma mekanizmalarının İkinci Dünya Savaşı sonrası şartlara göre biçimlendiğine işaret eden Erdoğan, “Dünya 5’ten büyüktür” söylemini yineleyerek, reform ihtiyacına dikkat çekti. Güvenlik Konseyine yeni daimi üyeler eklenmesinin sorunu çözmeyeceğini öne süren Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:

“Güvenlik Konseyine ayrıcalıklı yeni üyeler eklemek, karar alma gücünün birkaç devletin elinde toplanması sorununu çözmez ve imtiyazlı yapının kapsamını genişletir. Veto imtiyazının kaldırılması, anlamlı her türlü reformun hem başlangıç noktası hem de temel stratejik hedefi olmalıdır. Reform, aynı imtiyazın başka devletlere de tanınması anlamına gelemez.”

Erdoğan, Genel Kurul bünyesinde hiçbir devletin uluslararası toplumun çoğunluğunun iradesini kalıcı olarak engelleme yetkisine sahip olmaması gerektiğini belirtti.

“HESAP VERİLEBİLİRLİK ARTTIRILMALI”

BMGK ile Genel Kurul arasındaki dengenin yeniden kurulması gerektiğini ifade eden Erdoğan, daimi üyeliğin bulunmadığı bir model önerdi. Güvenlik Konseyi üyelerinin Genel Kurul tarafından belirli süreler için dönüşümlü seçildiği bir yapının hesap verebilirliği artıracağını savunan Erdoğan, “Geleceğin uluslararası düzenini geçmişin hiyerarşilerini muhafaza ederek kuramayız” değerlendirmesinde bulundu.

Makalesinde ekonomik eşitsizliklere ve küreselleşmenin sonuçlarına da değinen Erdoğan, küreselleşmenin refahı yayacağı yönündeki beklentilerin karşılanmadığını ifade etti. Gelir dağılımındaki adaletsizliklerin derinleştiğine işaret eden Erdoğan, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkı ve finansmana erişiminin güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.

Türkiye’nin bu “reform” arayışlarında sorumluluk üstlenmeye devam edeceğini belirten Erdoğan, “Bugünün dünyasında kalıcı barışın, birbirinden kopuk ve birbiriyle konuşmayan blokların çoğalmasıyla kurulamayacağı açıktır. ‘Daha adil bir dünya’ için farklı coğrafyaların tecrübesini, kapasitesini ve iradesini ortak bir zeminde buluşturmalıyız. Türkiye, köklü devlet geleneği, diplomatik kapasitesi ve farklı coğrafyalarla kurduğu güçlü ilişkilerle bu reform arayışında üzerine düşen sorumluluğu üstlenmeye devam edecektir” dedi.