Financial Times: İsrail, arkeolojiyi toprak ilhakı için kullanıyor

Financial Times’ın “İsrail arkeolojiyi nasıl silahlandırıyor?” başlıklı haberine göre, İsrail yönetimi Batı Şeria’da Filistinlilere ait topraklara “kamulaştırma” adı altında el koyuyor. Şubat 2026’da yürürlüğe girecek kararla, “Eski Eserler Sorumlusu”nun yetkileri, kısmen Filistin yönetiminin kontrolündeki bölgelerdeki arkeolojik alanları da kapsayacak şekilde genişletilecek.

Sebastia Antik Kenti yakınlarında yaşayan Zaid Azhari, köyde yaklaşık 200 hektarlık alanın kamulaştırıldığını ve bu araziler arasında ailesinin nesillerdir geçimini sağladığı zeytin ağaçlarının bulunduğu yerlerin de olduğunu belirtti. Azhari, bu durumu sadece finansal kayıp olarak görmediğini, toprağa aidiyet duygusunun da ellerinden alındığını ifade etti.

İsrailli arkeoloji kuruluşu Emek Shaveh yöneticisi Alon Arad, kamulaştırma kararının hukuki, mesleki ve etik açıdan savunulamaz olduğunu söyledi. Arad, bu uygulamaların “miras ve arkeolojinin, arkeoloji ya da mirasla ilgisi olmayan bir ilhak programına nasıl dönüştürüldüğünü” gösterdiğini savundu. Arad ayrıca, yalnızca Siyonist veya Yahudi mekanlarına yatırım yapılmasının bölgenin tarihine ilişkin tek taraflı bir algı oluşturabileceği uyarısında bulundu.

İsrail insan hakları kuruluşu Peace Now’ın başkanlarından Yonatan Mizrachi, Batı Şeria’daki kamulaştırmaların yeni olmadığını ancak Binyamin Netanyahu’nun başbakanlığı döneminde arttığını belirtti. Mizrachi ve diğer uzmanlara göre arkeoloji, mevcut hükümet döneminde Batı Şeria’nın ilhakında “baskın bir araç” haline geldi.

Sebastia Belediye Başkanı Muhammed Azem ise kamulaştırma kararının, daha önce el konulan alanlarla birlikte kasabanın topraklarının yaklaşık yüzde 55’ini kapsadığını söyledi. El konulması planlanan ve 560 ailenin mülkiyetinde bulunan arazilerde 6 binden fazla zeytin ağacı bulunuyor. Azem, İsrail’in Batı Şeria’yı parçalamayı hedeflediğini savunarak Sebastia’nın stratejik konumu nedeniyle önem taşıdığını belirtti.