İSİG Meclisi: 95 çocuk iş cinayetinde hayatını kaybetti

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi tarafından yayımlanan rapora göre, 2025-2026 eğitim öğretim yılında en az 95 çocuk işçi, çalışma esnasında yaşamını yitirdi. Bu rakam, bir önceki eğitim öğretim yılına kıyasla yüzde 32’lik bir artış gösterdi. 2023-2024 döneminde 66, 2024-2025 döneminde ise 72 çocuk işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetmişti.

Raporda, hayatını kaybeden çocukların 28’inin 5-14 yaş grubunda, 67’sinin ise 15-17 yaş grubunda olduğu belirtildi. Yaşamını yitiren çocuklardan 14’ü mülteci veya göçmendi; bunların 11’i Suriyeli, ikisi Afganistanlı ve biri Iraklıydı. Ayrıca, Eylül 2025-Ağustos 2026 döneminde 18 yaşında olduğu bildirilen 29 işçinin daha hayatını kaybettiği, ancak yaş bilgilerinin kesin olmaması nedeniyle bu kişilerin bir kısmının 18 yaşını doldurmamış olabileceği vurgulandı.

Çocuk işçi ölümlerinin en yoğun yaşandığı sektör yüzde 39’luk oranla tarım oldu. Tarımı yüzde 17 ile sanayi ve yüzde 14 ile inşaat sektörü izledi. Bir önceki eğitim öğretim yılında tarımdaki ölüm oranı yüzde 28 iken, bu yıl yüzde 39’a yükseldi. İSİG Meclisi’nin son 13 yıla ait verilerine göre tarımın çocuk işçi ölümlerindeki ortalama payı yüzde 52 olarak kaydedildi.

En fazla çocuk işçi ölümü 9 çocukla Antalya’da meydana geldi. Antalya’yı 6 ölümle Urfa ve 5 ölümle Mersin takip etti. Diyarbakır, Hatay, İstanbul, İzmir, Maraş ve Kocaeli’nde ise dörder çocuk işçi hayatını kaybetti.

Raporda, çocuk işçiliğinin “yoksulluk-güvencesizlik ekseninde derinleştiği” belirtilerek, 5-14 yaş grubundaki çocukların kayıt dışı çalıştığı ve ağırlıklı olarak mevsimlik tarım, sokak, atölye ve inşaatlarda yer aldığı ifade edildi. 15-17 yaş grubundaki çocukların çalışma alanlarının ise mevsimlik tarımdan kentlerdeki sanayi, inşaat ve hizmet sektörlerine kaydığına dikkat çekildi. Bu değişimin Mesleki Eğitim Merkezlerinin (MESEM) yaygınlaşması ve organize sanayi bölgelerinin artmasıyla ilişkili olduğu öne sürüldü.

İSİG Meclisi, MESEM uygulaması kapsamında yüz binlerce çocuğun haftanın dört günü işyerine gittiğini, çalışma sürelerinin haftada beş-altı güne ve günde 10-12 saate kadar çıkabildiğini belirtti. Bu öğrencilere ödenen ücretlerin asgari ücretin yaklaşık üçte biri ile yarısı arasında değiştiği ve İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılandığı hatırlatıldı. Ayrıca, 17 Ocak 2025’te yayımlanan yönetmelikle mesleki eğitimin ortaokul düzeyine genişletildiği ve beşinci, altıncı ve yedinci sınıf öğrencilerinin meslek ortaokullarına nakledilebilmesinin önünün açıldığı vurgulandı.

İSİG Meclisi, raporun sonuç bölümünde çocuk işçiliğinin yasaklanmasını, mesleki eğitimin okul merkezli ve çocuk gelişimine uygun düzenlenmesini ve MESEM’lerin kapatılmasını talep etti. Ayrıca, eğitimin her kademede ücretsiz olması, okullarda bir öğün ücretsiz yemek verilmesi, yoksul çocukların ihtiyaçlarının kamu tarafından karşılanması, eğitime ayrılan bütçenin artırılması ve mevsimlik tarım işçisi çocukların eğitime erişimine ilişkin düzenlemelerin uygulanması çağrısında bulundu.