İşsizlik fonu patronlara aktı

İsteği dışında işsiz kalan sigortalıların uğradıkları gelir kaybını telafi etmeleri için 1999 yılında yasalaşan İşsizlik Sigortası Fonu, bu yıl da işsizlerden çok patronlara çalıştı.

2024 yılını 358 milyar 971 milyon 745 bin lirayla kapatan fon, sigortalının prime esas aylık brüt kazancı üzerinden hesaplanan yüzde 2 işveren, yüzde 1 sigortalı kesintileri ve yüzde 1 devlet payı geliriyle büyümesini sürdürdü.

Geçen yıl gelirlerinin 259 milyar 159 milyon lirası işçi ve işveren primi, 83 milyar 317 milyon lirası devlet katkısı, 151 milyar 225 milyon lirası faiz geliri ve 32 milyar 343 milyon lirası diğer kalemlerden oluşan fonun varlığı, 2025’te yüzde 75 büyüyerek 628 milyar 479 milyon liraya ulaştı.

SERMAYENİN FONU

Ancak fonun büyümesinden işsizler veya işçilerden çok patronlar faydalandı.

Fondan 2025’te işsizlere toplam 80 milyar 650 milyon lira harcandı. Patronlar için teşvik ve desteklere ise 97 milyar 231 milyon lira, Aktif İşgücü Programlarına 43 milyar 762 milyon lira, İşbaşı Eğitim Programlarına 29 milyar 79 milyon lira ödeme yapıldı. Yani patronlara yapılan toplam ödeme 161 milyar 72 milyon TL ile işsizlere ödenen parayı ikiye katladı.

Mart 2002’den 2025 yılı sonuna kadar işsizlik ödeneğine 22 milyon 592 bin 53 kişi başvururken, 12 milyon 100 bin 457 kişi ödenek almaya hak kazandı. Bu kapsamda, işsizlik aylığını hak eden kişilere fonun kurulduğu dönemden 2025 yılı sonuna kadar toplam 173 milyar 785 milyon lira ödeme yapıldı.

SON 3 YILDA NE OLDU?

Diğer yandan DİSK-AR Fon’un 3 yıllık verilerini derledi. Buna göre 2023-2025 arasında İşsizlik Sigortası Fonu giderlerinin sadece yüzde 27’si işsizlik ödeneği için ayrılırken, işverenlere yapılan doğrudan ve dolaylı teşvik ve desteklerin Fon giderlerindeki payı yüzde 54’ü geçti!

İşverenlere yüzde 38 oranında doğrudan teşvik ayrılırken, işbaşı eğitim programlarına yapılan ödemeler de işverenler için ucuz işgücü ödemesi desteğine dönüştü.