Meslek hastalıkları görünmez kılındı: Sadece 916 tanı!
SGK'nın 2025 verileri, Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliğindeki ciddi sorunları gözler önüne serdi. İş kazaları artarken, 22 milyonu aşkın ücretli çalışana sadece 916 meslek hastalığı tanısı konuldu. Uzmanlar, bu durumun gerçeği yansıtmadığını ve bilinçli bir politika olduğunu belirtiyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) 2025 yılı iş kazası ve meslek hastalığı istatistikleri, işçi sağlığı ve güvenliğindeki çarpıcı tabloyu ortaya koydu. Kurum verilerine göre, iş kazası geçiren sigortalı sayısı bir önceki yıla göre yüzde 4,5 artarak 766 bin 625’e ulaştı. İş kazalarında hayatını kaybeden işçi sayısı ise yüzde 2,5 artışla bin 944 olarak kaydedildi.
İş kazaları nedeniyle en az 5 gün iş göremez hale gelen işçi sayısı 168 bin 607’ye yükseldi. Buna karşın, meslek hastalığı tanısı konulan işçi sayısı sadece 916’da kaldı. Kayıtlara göre meslek hastalığı nedeniyle hayatını kaybeden işçi bulunmuyor.
CHP Bursa Milletvekili Prof. Dr. Kayıhan Pala, mevcut meslek hastalığı tanı sayısının yetersiz olduğunu belirtti. Pala, “Çalışan sayısı artmasına rağmen tanı sayısı binin altına geriledi, 2025’te ise yalnızca 916 oldu. Bu çok çok az” dedi.
Bilimsel hesaplamalara göre her yıl en az 30 bin yeni meslek hastalığı tanısı konulması gerektiğini vurgulayan Pala, tablonun gerçeği yansıtmadığını söyledi. Pala, “Meslek hastalığı tanısı koymak giderek zorlaştırıldı. İşveren korunuyor. Böyle olunca ne hastalık görünür hale geliyor ne de koruyucu politikalar geliştirilebiliyor” diye konuştu.
BirGün’den Sibel Bahçetepe’nin haberine göre TMMOB İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Çalışma Grubu Başkanı Bedri Tekin de SGK verilerinin çocuk ve yaşlı işçilerdeki durumu gözler önüne serdiğini aktardı. 2025’te iş kazası geçirenlerin 20 bin 836’sının 18 yaş altı, 7 bin 476’sının ise 65 yaş üstü olduğunu belirtti. Kazalarda 22 çocuk ve 85 yaş üstü işçi hayatını kaybetti.
Tekin, Türkiye’de 100 bin çalışan başına iş kazası kaynaklı ölüm oranının 9,94 olduğunu, bu oranın çocuk işçilerde 29,19’a çıktığını söyledi. Avrupa Birliği ortalamasının ise 1,6 olduğunu hatırlattı.
Tekin, milyonlarca çalışanın olduğu ülkede 4A statüsünde sadece 916 işçiye meslek hastalığı tanısı konulmasının ve hiç ölüm olmamasının gerçek dışı olduğunu savundu. “Binlerce zararlı, zehirli kanserojen etmenin kullanıldığı, gürültünün, radyasyonun, tozun olduğu bir ülkede yalnızca 916 işçinin meslek hastalığına yakalanması gerçek dışı bir durumdur” dedi.
ALMANYA İLE BÜYÜK FARK
Almanya’da her yıl 80 ila 100 bin şüpheli meslek hastalığı bildirimi yapılıyor ve bunların 20 ila 30 binine tanı konuluyor. Yaklaşık 5 bin işçi ise meslek hastalığı nedeniyle emekli oluyor. Uzmanlar, meslek hastalıklarının görünür kılınması için tanı sisteminin yeniden yapılandırılması ve koruyucu politikaların güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
