Mesleki eğitim kamusal hak olmaktan çıktı: Gençlere istihdam değil kredi yolu

Mesleki ve teknik eğitimin yaygınlaştırılması başlığı altında Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Kredi Garanti Fonu (KGF) ve Halkbank arasında imzalanan protokol, meslek lisesi mezunu gençlerin istihdamını kamusal politikalarla güvence altına almak yerine, onları borç ve girişimcilik ilişkileri üzerinden piyasaya yönlendirmeyi hedefliyor. 29 yaş altı mezunlara “kendi işini kur” çağrısı yapılırken, devletin istihdam sorumluluğu kredi mekanizmalarıyla bankalara devrediliyor.

MESLEKİ EĞİTİM KAMUSAL HAK OLMAKTAN ÇIKTI

MEB’de düzenlenen “Mesleki Eğitim İşbirliği Protokolü” imza töreninde konuşan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, mesleki ve teknik eğitimi Türkiye’nin kalkınma ve demokratikleşme sürecinin temel araçlarından biri olarak tanımladı. Ancak protokolün içeriği, mesleki eğitimin kamusal bir hak olmaktan çıkarılarak piyasanın ihtiyaçlarına göre yeniden yapılandırıldığını ortaya koydu.

Bakan Tekin, konuşmasında mesleki ve teknik eğitimin geçmişte “darbe süreçlerinden olumsuz etkilendiğini” savunarak, bu alanın güçlendirilmesini demokratikleşmenin bir parçası olarak sundu. Tekin, mesleki eğitimin “vesayetle hesaplaşmanın araçlarından biri” olduğunu öne sürdü. Ancak aynı konuşmada, meslek liselerinin doğrudan sektör ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlendiğini, “sektör içi okul”, “sektöre entegre okul” ve “bölge okulları” gibi modellerle eğitim-üretim bağının derinleştirildiğini anlattı.

Bakanlık verilerine göre mesleki eğitimi tercih eden öğrenci oranının yüzde 43’e yükseldiğini söyleyen Tekin, bu artışı bir başarı olarak sunarken, mezunların hangi koşullarda, hangi ücretlerle ve ne tür güvencesizliklerle istihdama katıldığına dair herhangi bir değerlendirme yapmadı.

İSTİHDAM YERİNE BORÇLANDIRMA YÖNETEMİ

Protokol kapsamında meslek lisesi mezunlarının kurduğu işletmelere ve bu mezunları istihdam eden KOBİ’lere kredi desteği sağlanacak. Halkbank Genel Müdürü Osman Arslan, kredilerin yüzde 80’ine KGF’nin kefil olacağını, kalan kısmın ise girişimcilerin şahsi kefaletiyle karşılanacağını açıkladı. Mezun girişimciler için 1,5 milyon TL’ye, KOBİ’ler için ise 7,5 milyon TL’ye kadar kredi kullandırılabilecek.

Kredilerin 12 ay geri ödemesiz, 36 ay vadeli olacağı belirtilirken; gençlerin güvenceli, sendikalı ve kamusal istihdam olanakları yerine borç yükü altına sokulması dikkat çekti. Eğitim sonrası iş bulma sorumluluğu kamunun omzundan alınarak bireylere ve bankacılık sistemine bırakıldı.

3,75 MİLYAR LİRALIK KAMU KAYNAĞI SERMAYE İÇİN

KGF Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Özegen, bilgi ve becerinin “ekonomik değere dönüşmesi” için finansmana erişimin önemine vurgu yaptı. Protokol kapsamında yaklaşık 3 milyar 750 milyon liralık bir bütçenin kredi kefaleti için ayrıldığı açıklandı. Bu kaynak, doğrudan kamu istihdamı ya da kamusal üretim alanları için değil, kredi mekanizmaları yoluyla özel sektör ve KOBİ’ler için kullanılacak.

Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürü Salih Kaygusuz ise mesleki eğitimin “ortaöğretimin en güçlü alanlarından biri” olduğunu belirtirken, bu gücün “gençlerin üretime ve girişimciliğe katılmasıyla anlam kazandığını” söyledi.